TRABOINI: Lirikë vjeshte- nga IKJADA

TRABOINI: Një fjalë - Lirikë nga IKJADA

TRABOINI: IKJADA -Thuaji dashurisë PO! # 1

TRABOINI: Apologjia poetike, dy recitime, mendimi estetik dhe si lind nje poezi.

ITAKA GRUA- cikel vere - TRABOINI

Itaka grua

në ta gjendsha shtegun çelur
do të vi te fle me ty
të përkedhel si fllad i mbrëmjes
në qepalla e në sy

flokët do ti shtri si lirë
hëna tingujve t’i bjerë
do të pres të pikoj një yll
si nishan në ballë ta vë

në krahëror do të furfulloj
me gishtërinj si thëllënxë ere
frutat pjekur - gji gufuar
afshi i fundit i kësaj vere

do të bëhem lumë e krua
detit do t'i bëhem valë
si sirenë Adriatiku
të notosh ti nëpër dallgë

të më ndjellësh- të më çmëndësh
të harrohem i pa mend
se nuk dua tjeter Itakë
veçse trupin e gjirin tënd

bëj sikur - pakujdesia
shulin nuk ja vuri derës
e me vlagë të trupit tënd
t'ja shuajmë zhegun kësaj fundvere...

15 Korrik 2008

Dëshpërimi dhe lumturia

miku im i rinisë, Dante

gjithmonë në rini përsërisja një shprehje
që në Shkodër thonin e ka shkruar Dante
e ashtu gjysma gjysma ende e mbaj mend...
"... che ricordarsi del tempo felice ne la miseria".
në dëshpërimin më të thellë kujto kohën më të lumtur
më vinte çudi kjo shprehje. Më terhiqte si magji
e kisha në maj të gjuhës e në një cep të mendjes
me to flija dhe zgjohesha
prej ëndrrashte llahtarshme qe kam perjetuar
trauma psiqike për moshen 15 vjeçare në pranga
e më pas 19-vjeçar, ushtar në Tropojë
ku nje kapo sigurimi desh të më bënte spiun
( të gjithë djajt e ferrit tashmë kane vdekur
Kabashin vranë në nje skerkë e më s' jeton)
nuk kam pranuar paçka se më tmerruan
sa isha gati të bëja vetvrasje. Kohë demonësh
që sot kur tregohen duken përralla me xhind
ende të fshehur në ca dosje të zeza
dosje të bardha…
as vetvrasje bëra e as spiun i shokëve kurrë
shpëtova në saj të alteregos, të atij
me të cilin flisja përdite, vetvetja
që përsëriste ato fjalë të mikut tim të rinisë
Dante:
"che ricordarsi del tempo felice ne la miseria...".

si dallgë deti, sërish, më vinë ndërmend
ato fjalë, veç në këtë moshë disi ndryshe
si sintezë e jetës sime, gjysëm dritë gjysëm hije
tashmë si emblema, ndaj ju vini re
sa të zjarrta dalin vargjet e mia
për dashurinë e për jetën...

o Zot, rri e mendoj, pse ka plakje
më mirë të jesh gjithnjë i ri e të vdesësh
ashtu, i ngrirë e rinor në celuloid si Migjeni
si i miri Trifon Xhaxhika a si Drita Çomo.
nuk patëm atë "fat" të vdesim të rinj
për të mbetur perjetësisht të rinj edhe
pas vdekjes
mirëpo edhe pleqëria ka bukurinë e vet
mosha që çapitet me hapa dielli
ndaj kur me thonë ver një foto në të 20-ta
për librin tim të fundit, rri e mendoj, e pyes,
pse o Zot...pse na mohon e pohon njëkohësisht

kur isha njëzet nuk shkruaja aq bukur
të bukurën e kisha në trupin si dritë
tani në fund të jetës, e bukura
më rrëshqiti nga trupi në shpirt...

korrik 2008

Mirazh në det

sa herë shkoj me pushime në verë
lëshohem e marrakatem në dashuri me detin
nuk më shkon mendja për prapësi leshterikë
që deti i nxjerr në breg e unë jasht meje
as për maçoket e egër ëndrrimtarë për minj
që na u shtuan kaq shumë kësaj vere.

të shlodhem e tretem, të harroj vetveten
më duhet imazhi i një gruaje në breg
qoftë e pikturuar me re në qiell
shamikaltër që valevitet në erë le të jetë
drejt të cilës vrapojnë dallgët
nën veshtrimin tim ta puthin rreken
por nuk arrijnë veç deri tek kembët
i ledhatojne lekurën e butë
dhe perpiqen drejt thellësive ta marrin
në ekstazë me trupin e saj
të dehen e kaltërsive të treten...

s'ka rëndësi në është gruaja ime a e një tjetri
që, anipse pranë, ja ka harruar përkëdheljet
ta shoh si mollë e ndaluar Edeni
dëshira admiruese gjithnjë ndezur mbetet
sa herë shkoj me pushime në vere
s'e praj soditjen e grave dhe detit...

16 Korrik 2007

Ungjilli i burrave

O Zot, kryekrijesa jote hyjnore
nuk është Adami por Eva
asaj tek i falemi
nderojmë emrin tënd!
nën pushtetin e të bukurës
u nënshtrofshim
sot e përgjithmonë e jetës
o Zot, Amen!

18 Korrik 2008

Circe dhe Grua

e ka krijuar Zoti në atë trajtë e formë
që tek ajo të ngjizen të gjitha mrekullitë
të ulen në gjunjë Adamet e ti falen
vogëlushët të pinë sise e burrat dashuri
të vazhdojë krijimi që Kryekrijuesi nisi
kur nga balta mbrujti njerinë

që kur Zoti e shpalli femrën hyjnore
nuk prajti krijimi njerëzor
Eden u bë pragu ku lindën fëmija
s' ka gjeni që nuk ka lindur nga një zonjë
s'ka hero të botës të mos ketë lëshuar zënë
kumbimin e dhimbshëm e të thellë: o Nënë...

18 Korrik 2008

Gëzohu

në ditëlindjen tënde

Gëzohu ashtu siç mund të gëzosh
gjithmonë rrethanat ta japin një dorë
kushedi akoma dhe trëndafil e puthje
disi të vonuara në moshën tonë...

është tepër e largët puthja, e ftohtë
për kohën me kokçarje të mëdha
kur burrat në mërgim shtërëzohen
e vetë e dinë si bëjnë të mirat gra.

të gëzohemi me pak, ç'të gjendet, fare pak
qoftë dhe ajrin që marrim pa shpenzuar gjâ
e në mos u gjëndtë kurrkund një shkak
të gëzohemi, se falë zotit, jemi gjallë!

22 Korrik 2007

Trill deti

Ç'ma ke këtë trill deti, o Nase Jani
me pulbardha e dallgë m'u shfaqe në prak
me Homerin e madh mjekërrshkumbë deti
tek grindet për Helenen me Eseninin zemërak

ma solle detin në shtëpinë time
kaq shumë kaltërsi kurrë nuk pata mik
hapa dyert e zemrën, por prap ca det mbeti
ua shpërndave komshijve në Nju Ingland.

Ngjizje

Ka ca ngjizje në rrjedhjen kalimtare
era e gdhend kohën në shkëmb
jeta mplekset me artin
puqur si dy lumej
ta zëmë si Drini i Bardhë e Drini i Zi
më tej Buna bën dashuri me Drinin Dyzak
Trizakja, si lind, shtrin shpatullat e veta

e pa droje i futet detit në shtrat...

Mi-niaturë

pasi kanë lëvruar tërë plehrat njerëzore
e si të jenë ngopur e fryrë si kacekë
shtriqen në breg me barkun në diell
se edhe minjtë shkojnë në plazh ndonjëherë...

gjejnë ndonjë fletore a kalem të hedhur
e thonë, pse të mos bëhemi poetë
këmbë mbi këmbë përballë xhaxhit Diell
shkruaj e çkruaj për shtatpalëqejfe e... pjerdh.

BLOG-PORTAL

Nga arkivi fotografik:

Lirika në detin e sirenave - TRABOINI

KOLEC TRABOINI

Lirika në detin e sirenave


poezitë e mia( në qofshin)
janë më së shumti improvizime
bashkëbisedime shpirtërore me njerëzit.

më së shumti me gratë, në këtë kuptim
gratë janë fanarë të ndezur
në mademet e shpirtit tim
ku unë, në saj të tyre - shpresoj
se do të arrij të gjej ar...

të jetë platforme fatlume a fatkeqe, thua?!
të jetë një shkak asketik për t'u tunduar
për të shpresuar më tej një pasojë fatlume

pas udhetimesh në vise të largëta
nëpër detra të panjohur e të pambarimtë
duke e sfiduar kështu varfërinë
që tërë jetën si hije pas më ndoqi.

ndoshta më së fundi, falë grave
nuk do të jem më i përndjekuri varfanjak i fatit
e do iki me botën e amshimit me një trastë ar
gjetur në shpirtërat e grave.

kur të më vijë fundi s'do lë testament
u a shperndani zonjave që desha a nuk desha
me shkakun se s'i njoha, a mbase
se, ende nuk kishin lindur.

është e vetmja mirësi që mund t'u bëj
grave të atdheut tim dhe grave të gjithë botës
thesarin që ma falën sërish t'ua kthej...

30 maj 2008

...Qenka e bukur të jetosh

qenka bukur të jetosh me një pasion
që në dukje është fare i thjeshtë
ndërthurja e fjalëve
e me ta të sajosh pafundësisht vargje.

kur një ditë të mos kesh më të nesërme
trupi të bëhet i panevojshëm
sajesa e fjalëve
të zërë vendin e njeriut
të harrojë të vdekurin
e gjallnojnë ndër të gjallët

* * *
të bësh harram tërë një jetë
për tu strukur pastaj si zog i mardhur
në një shkurre dimnake fjalësh.

28 Maj 2008

Sisët e Anave

plasa t'i bind miqt e mi piktorë
se shqiptarka e Italisë
ka sisët më të bukura në botë
e se Udha e Qumështit zë fill
në thithkat e saj...

e ndoshta, gjithnjë sipas gjykimit tim
për të ka zgjedhur për të rrojtur Firencen
se atje është Davidi lakuriq
më i bukuri mashkull i Botës...

plasa t'i bind miqtë
por edhe vetë shqiptarkën Ana Sali t'a bind
e, nëse ajo ma mohon bukurinë e gjinjëve
do të kaloj Pirinejt
t'a shoh Atllantikun nudo, pa fustanin e kaltër
e atje të trokas në gjoksin e portugezes
Ana Tampado...

më shkoi jeta duke parë ëndrra nudo
duke thithur sisë Anash si bebe
herë të një shqiptarke e herë të një portugezje...

Monumenti i vetvetes

duke rrojtur në këtë botë
gjithësekush me një grusht baltë
sajon statueten e vet para bashkohësve
që ca i brohorasin- të tjerët e sarkastojnë.

koha i pjek baltoformat, i bën qeramikë
pastaj brenda saj fut hirin tonë…

* * *
në gur-memorialit tim skalitur dhjetë fjalë
"Dy gishtat lart e dashur Poetikë
kurrë mos e jep veten tënde!".

Boston, 1 maj 2008





Hajku i vdekjes
ora burrit kur të bjerë për mua
në qivur e ftohtë më vini të flè
me një grua...

AUDIOPOETIKA TRABOINI Nr. 1

AUDIOPOETIKA TRABOINI Nr. 2

Komentari poetik:Traboini - poezi 2008

ANTON GOJÇI:

Eshku për jetën (Itaka grua)

Eshku për jetën

(Kolec Traboini, Itaka Grua, poezi, OMBRA GVG, Tiranë 2008)

Poezia e Kolec Traboinit është porsi eshkë që në pikëpjekje me lexuesin ndez një zjarrë të hidhur por joshës, të dhimbshëm dhe ngrohës, intensiteti dhe kohëzgjatja e të cilit varet nga substanca dhe kapaciteti marrës i këtij të fundit. Heroi lirik është në dialog të përhershëm (me lexuesin model) kurse thërmijat autobiografike aty-këtu vijnë si tablo kujtimesh dhe janë shumë të rëndësishme për ta kuptuar emocionin themelor motivues.


Nga Anton Gojçaj

Në bazamentin e përmendores poetike që për veten dhe të tjerët ndërton Kolec Traboini, qëndron eshku për jetën. Thellë në shpirtin e tij “të rreshkur nëpër strehëzat e botës” dhe të tunduar nga circat e kohës, ai e ruan drejtpeshimin e brendshëm dhe nuk bie në demoralizmin e deziluzionizmit. Shqisat për të regjistruar spektrin e pafund të trajtave dhe përmbajtjeve të jetës në larmitetin e saj, mendimi i mprehtë që çan si rreze hapësirat e kohës, misioni fisnik që i jep vetvetes për të dashuruar botën të tillë çfarë është, e mbi gjithçha femrën, metaforat tepër origjinale të ngjeshura me ndjenjë, të ndërtuara me invencion befasues dhe me porosi aq njerëzore, janë vetëm disa nga veçoritë e vargjeve të këtij autori.

“ e pikën e fundit të lotit tënd
mos harro t’ma ruash
do të mbledh të gjitha lotët e grave të botës
të bëj me to një varëse për Diellin”
(Lotët e grave)

Libri “Itaka grua” është si një kuti pandore, nga e cila dalin të mirat dhe të këqijat e jetës, virtytet dhe veset njerëzore, jeta si kryq që duhet pranuar me dinjitet dhe njëkohësisht si dhuratë që duhet shijuar me respekt.
Timbri është konfidencial, kumtet janë të sinqerta, bindëse. Ka mësuar diçka nga Bukowski, Witmani dhe “beat”-nikët e tjerë, poeti shqiptar Kolec Traboini, apo ndoshta rrugët e jetës dhe ato të shpirtit e kanë çuar në përfundime të ngjashme me poetët amerikanë.

“ A janë gjinjtë e tu diell
a nuk jam unë toka që dielli yt e ngroh?!
lakuriqsia jote është pushtet mbi jetën
fruti duhet ngrënë, fara duhet mbjellë
ndaj zhvishu mikja ime,… eja e mos u dro!
(Zhvishu)

Ka shumë mallë, nostalgji, në secilin varg, në çdo fjalë… Mallë për ditët e ikura që s’kthehen, nostalgji për vendet e dashura që u rri larg.

“ju lë peng fëmijërinë e fëmijëve të mi
që me vete është e pamundur ta marrin
dashurinë e gruas
që tashmë është kthyer në nostalgji
edhe akullin edhe zjarrin…

(…)

më puth me flladin tënd mesdhetar
bekomë para se të iki
se rrugët kanë e s’kanë kthim
lamtumirë Atdheu im!”
( Pengjet e mia…)

Në poezinë shumë të bukur “Itaka grua” (por edhe “Çamja e bukur”) ta përkujton Lasgush Poradecin. Po ajo lehtësi magjepsëse e lojës me fjalët, me vargjet, me domethëniet e thella dhe muzikaliteti fluid… Dhe gjithsesi një erotizëm i këndshëm e lozonjar, i cili nuk kalon në ludizëm as në vulgaritet:

“ të më ndjellësh – të më çmendësh
të harrohem i pa mend
se nuk dua tjetër Itakë
veçse trupin e gjirin tënd

bëj sikur – pakujdesia
shulin nuk ja vuri derës
e me vlagë të trupit tënd
t’ia shuajmë zhegun kësaj fundvere…

Poezia e Kolec Traboinit është porsi eshkë që në pikëpjekje me lexuesin ndez një zjarrë të hidhur por joshës, të dhimbshëm dhe ngrohës, intensiteti dhe kohëzgjatja e të cilit varet nga substanca dhe kapaciteti marrës i këtij të fundit. Heroi lirik është në dialog të përhershëm (me lexuesin model) kurse thërmijat autobiografike aty-këtu vijnë si tablo kujtimesh dhe janë shumë të rëndësishme për ta kuptuar emocionin themelor motivues. Një tablo e tillë kuptimplote, gjendet në një poezi me titullin që ta kujton një roman të Markesit:

“ atbotë, në kohë të kolerës
pyesnim njëri-tjetrin në mbrëmje
ne shoqëria e djemëve të rrugës Badra:
- Çfarë bane sot…
- Bana dashni me Marianën
vajzën e komandantit të Korpusit
Bamë seks me sy
u treta, u shkriva, ma piu palcën
të zhveshun lakuriq e pushtova
te arat e Pashës

ende në gjoks sisat ja ndjej”
(Seks në kohë të kolerës)

Stili i Kolecit është i thjeshtë në shikim të parë, nuk është nga ata që zbehin dritën për të krijuar efekte enigmatike, mistike e mistifikuese, por i hapur dhe mjaft komunikativ. Mjeshtria e tij nuk është fshehja e ideve, por shpalosja e ligjërimit poetik. Ai nuk profetizon, misioni i tij është fisnikërimi dhe afirmimi i jetës. Në vargjet e tij gjen dritë, aromë, ndjenja, visore të natyrës dhe të shpirtit, vibracione erotike të gërshetuara me reflektime kombëtare, fisnore dhe familjare, gjithmonë në funksion të artit. Sado që herë-herë gati kalon në poezi narrative, gjithmonë ka nëntekst, domethënie të dytë, të tretë etj…

“ kur dallga e Egjeut brigjet të rrahë
në mos sot, nesër, a pasnesër
gjithmonë do të pres
të m’ sjellësh ata gjinjë Çamërie
që pikojnë si yjet e Udhës së Klumshtit
në gjoks e në krahë do t’i marr
t’u këndoj me lahutë një këngë Malësie…”
(Gjinj Çamërie)

Në fakt, artin ai e nxjerr nga jeta e vet. Kështu, në një vëllim tjetër poetik (“Trinia ime”, Tiranë 2006), ai në një poezi rrëfehet, duke zbuluar trininë shenjte personale:

“mezi belbëzoj me dialektin e vendlindjes
i harruar nëpër ishuj si Odise plak
tre herë jetim u gjenda në shtegtime
pa Babë, pa Atdhe e … pa Itakë”
(Trinia ime)

Një trini tjetër përfshin formulën magjike të krijimtarisë së Kolec Traboinit, e cila si pasojë paraqet edhe çelësin për të depërtuar në semantikën sublime të saj: poezia, gratë dhe Itaka.

“ me hire si një virgjëreshë
me emër femëror – si perri
poezi
… me këtë kurvicë përditë bëj dashuri! “
(Me një kurvice bej dashuri)

E ku është Itaka? Mos është në Shqipëri? Në Shkodër? Apo në vendlindjen e Atit, në Traboin?! Itaka gjendet në poezi?! Gjithkund ngapak, e më së shumti atje prej nga është nisur udhëtari mendjemprehtë, Penelopa ku e prêt… Pra, Itaka është grua.

Kolec Traboini është biri i bashkëluftëtarit të Dedë Gjo Lulit, poetit Palok Traboini. 16 vjet ka punuar në redaksinë e filmit dokumentar në Kinostudion Albaniafilm. Është fitues i disa çmimeve kombëtare për filmin dokumentar. Në vitin 1991 bashkë me familjen u vendos në Athinë. Prej vitit 1995 jeton në Boston (SHBA). Në vitin 2007, Klubi i Shkrimtarëve “Drita” – Athinë i ndan çmimin “Penda e Artë – Kadmus 2007” për opusin poetik dhe eseistik.
Ka botuar këta libra:

Petalet e bajames së hidhur, tregime 1973
Ballada e largësive, album poetik 1995
Gjurmë në histori, letërsi dokumentare 1995
Rapsodi ushtore, ironi 1995
Katërkëndëshi i mundimeve, prozë 2000
Mos vdis dashuri, poezi 2002
Nokturn, poezi 2004
Requiem për një gjethe, poezi 2005
E vërteta përvëluese e Aristidh Kolias, ese 2005
Lufta e maleve – Palok Traboini, ese 2006
Trinia ime, poezi 2006
Koha e prostitutave, lirika & etyde 2007
Bukuri shkodrane, ese 2007
Itaka Grua, lirika 2008

KOMENTARI POETIK

_______________ NASE JANI _______________

TRIPTIKU I TË VERTETAVE POETIKE TË TRABOINIT



(Ndjesi, duke lexuar tufën me lirika “Lotët e grave” të Kolec Traboinit)

shkruar nga Nase JANI

Me ciklin “lotët e grave” Kolec Traboini na futi dhe një herë te pusi i vet poetik për të na treguar sa i thellë dhe sa i bukur është shpirti njerëzor. Dhe brenda “pusit” Traboini, lexuesi sheh dhe qiejt, akoma të paparë... do të mbledh të gjitha lotët e grave të botës
të bëj me to një varëse për Diellin... Të arrish të shohësh varësen e diellit, që poeti Traboini duhet të njohësh portretin e femrës deri tek “pika e lotit”. Shkruhen e shkruhen poezi për femrën, por pa hyrë brenda minierës së saj femërore. Poezia lirike, që duket si më e lehta në të konceptuar e në të shkruar është njëherësh gracka që grackon poetët e nxituar dhe i katandis ata në një krevat dopio, në veprimet mashkull-femër, në një mjedis shtëpie apo edhe në një ishull, apo edhe në një lokal, apo edhe në një pyll... Këto poezi-cekëtina janë aq larg poezisë që na ka sjellë shkrimtari Traboini në librat e tij dhe që shfaqet, më dukshëm edhe me këtë cikël...
Ku e gjej unë të veçantën e poezisë lirike-qytetare e Kolec Traboinit? Kryesisht tek tre të vërteta:

E vërteta e parë është se poezia e tij është e gjitha e vërtetë. Traboini nuk di të bëjë “hile”, bile mund të them se nuk do ta pranojë hilen jo vetëm te poezia e vetë por edhe në vlerat e poezisë në përgjithësi, që është shkruar e që shkruhet, siç e ka shprehur edhe në ese-të e veta. Thuhet se poeti shfaq karakterin e vet me poezitë që shkruan. Edhe pse s’e njoh nga pranë poetin Traboini, e besoj këtë ngjashmëri se poezia e tij i “bindet” burrit, prindit, qytetarit Kolec Traboini. Pasaporta e shpirtit të poetit është poezia. ...

E vërteta e dytë e poezisë së Traboinit është virgjëria e figurave letrare. Duke e ndërtuar kështu fjalinë mund të kundërshtohem për “mos virgjëri të figurave letrare”, të cilat sado bukur të përdoren e kanë humbur “virgjërinë” qysh kur janë përdorur për herë të parë, nga poetët e para qindra shekujve... Këtë përcaktim dua ta mbroj duke pasur si shembull, poetin Traboini, por edhe shumë poetë, pronarë të poezive të tyre. Çdo fjalë ka hijen e saj, dhe poeti po nuk gjeti apo nuk zbuloi hijen e fjalës as të mos marrë mundimin të radhisë vargje. Traboini e filozofon fjalën pa mbajtur përpara librat e mjeshtërve të poezisë shqiptare apo botërore, librat e filozofisë apo Fjalorin Filozofik. Duke i gjetur vendin e vetë, fjala del nga poeti dhe hyn në veprim me lexuesin duke shfaqur atë që poeti kërkon ta flasë poetikisht. E njëjta figurë letrare nuk është e thënë njësoj nga dy poetë, nuk ka të njëjtat mardhënie me fjalët e tjera. Ndryshon momenti që zë vend në varg dhe mesazhi që përcjell tek lexuesi. Pra çdo poet krijon “Fjalorin” e vetë poetik me fjalë tokësore, fjalë qiellore, fjalë jete, fjalë-ëndrre... Këtu qëndron “virgjëria” që poeti i jep fjalës së vet kur shkruan poezinë.

kurrë nuk e mendoja sa shumë diell
kishin ishujt e Egjeut
ku përvëlohej jeta ime mërgimtare
por ai diell nuk ish më zhuritësi
kish një tjetër brenda meje që më shkretonte
e ai ish mall - zjarri që të djeshmen ma dogji
kur ika prej antikohës sime në marramendje
për të kapur qiejt që më ishin ndaluar
e tash prej largësive më tundon ëndërrimi
për të hapur një arkapi në qiell
për të zbritur përmes litarëve të shiut
në një kohë tjetër, si ndër ëndrra
si Eliza në një botë që nuk gjendet...

Edhe vetëm këta vargje vërtetojnë më së miri befasinë dhe “virgjërinë” poetike që krijon Traboini me poezinë e vetë.

Poezia “Traboini” është shumë dimensionale në kohë dhe në gjeografi. Poeti lëviz aq lirshëm duke u treguar zot jo vetëm i poezisë së vetë por edhe i vendeve, personazheve dhe ngjarjeve historike, që mban poezia brenda. Pasurinë e jetës poeti ka ditur ta kthejë “pasuri poetike”. Ja sa shumë dhe sa bukur na e tregon poezia “Gjinjë çamërie”. Qysh në vargun e parë poeti kërkon “autorësinë” e asaj që do të bëjë dhe që është i zoti ta bëjë.
lërmë mua të këndoj për gjinjtë
ç'ne ti?!
apo ju vajzat e Çamërisë
e keni Egjeun tek këmbët
dhe ishujt e Safos përballë....
ndërsa unë i mjeri malësor, veç male
përtej kufirit s’i ju, troje-humbur
me pak liqen Shkodre që shoh nga largësitë
si një pasqyrë ku shihen Zotat
e krihen zanat e Bjeshkëve të Namuna.

kur dallga e Egjeut brigjet të rrahë
në mos sot, nesër, a pasnesër
gjithmonë do të pres
të m'i sjellësh ata gjinj Çamërie
që pikojnë si yjet e Udhës së Klumshtit
në gjoks e në krahë do t'i marr
t'u këndoj me lahute një këngë Malësie…

Mendim: Duke njohur si sillet poeti me gjininë femërore do ta kishin zili femrat të hynin në poezinë e tij...

gjithmonë të kam menduar si shishe vere
deri në fund të kam pirë në trallisje poetësh
ende me frymëzon të shkruaj - çfarë do të thotë
se ka edhe një pikë vere në gotë...

Hyni në pusin poetik të Kolec Traboinit dhe do të shihni hapësira të reja qiellore të poezisë...
të hapej ai gërshet në qiell
e ne sipër tij si në Arkën e Noes
prej kataklizmës së kuqe të iknim
nëpër të tjerë qiej të fluturonim.

Athinë, pranverë

KOMENTARI POETIK



_____________ FATIME KULLI _____________


Vargje brilante - emblema e sentencës njerëzore

Kam lexuar shumë poetë botëror që i këndojnë poezi çdo qelize të gruas, (për të mos përdorur fjalën femër, se femër është edhe qen.. edhe mac... e çdo qënie e gjallë shtazore), por t'i këndosh lotit të gruas, është pathosi më madhështor që kam lexuar. Teksa rilexoj këto vargje "do të mbledh të gjitha lotët e grave të botës të bëj me to një varëse për Diellin." , mendoj se mendja e poetit Traboini është gjeniale. Këto janë vargje brilante që i shkruajnë vetëm poetët e mëdhej. Në çdo poezi të re unë zbuloj të papritura. Këto vargje janë emblema e sentencës njerëzore, të qënies më të embël, me humane, me delikate, të gruas, asaj që lind e rilind jetën, dhe kur loti i saj, do të behet diell (sipas Kolecit), do të ndryshoj e gjithë bota, s'do të ketë me luftë, vetëm paqe, paqe dhe paqja me siguri na dhurohet nga vargjet e Kolec Traboinit. Të lumtë Kolec, të lumtë, të adhuroj për këtë poezi të padegjuar deri tani dhe e them me bindje se është e papërsëritshe, nëse Neruda e ka simbolizuar gruan me tokën, ti e simbolizove me lotin. Kjo është gjetje gjeniale
"të bëj me to një varëse për Diellin..."

FATIME KULLI - 28 Prill 2008

KOMENTARI POETIK

_____________ NAIM BERISHA _____________

Një poezi polivalente...

I lexova dhe une poezite e zotit Kolec Traboini. Me pelqyen sepse pashe qysh ne fillim se poeti vinte me zerin e tij. Kishte pasur cfare t'i thoshte lexuesit ndaj dhe ishte ulur e kishte shkruar. Cikli poetik "Lotet e grave" eshte interesant. Mendoj se dhe "Ndjesite" e zotit Nase Jani per kete cikel lirikash te Traboinit jane me vend dhe plotesisht te perligjura. Me se shumti me befasoi vjersha "Gjinj Çamërie". Poeti, megjithese nuk e njoh, duket se ka kohe qe e rreh poezine. Kete e tregon menyra si nderton ritmin, muzikalitetin. Ai e di mire se ku duhet te thyhet vargu, si perdoret figuracioni, qe eshte gjuha e poezise, ne funksion te ideve. Vura re se poeti perdor me mjeshteri jo vetem metaforen dhe metonimine, por edhe hiperbolen dhe te kunderten e saj
litoten, si dhe ne te rralle prozopopene, simbolin, similituden dhe personifikimin. Keto figurat e fundit mund t'i hasesh me teper tek "lotet e grave" qe eshte nje poezi qe percjell vertet emocione.
Nje poezi polivalente, plot gjendje poetike qe meriton te mesohet permendesh dhe, pse jo, te recitohet ne mjedise te pershtatshme. Kjo poezi ndoshta misheron poetikisht dhe emocionalisht mesazhin e njohur te Zhan Pol Sartrit: " tek e thjeshta edhe madheshtia, tek dy pika lote edhe nje det..."
Duke perfunduar kete koment te shkurter dhe te sinqerte, e uroj me gjithe zemer TRABOININ per shtigje te reja...!

By NAIM BERISHA - Tue, 06 May 2008
Courtesy Fatmir Terziu Blog

e shtunë, mars 22, 2008



KOMENTARI POETIK

___________ FATMIR TERZIU ____________

BUQETA E TRABOINIT TË HARRON NGJYRËN …
E FLOKËVE

Nga FATMIR TERZIU

Kujto poezinë e madhe të Eseninit për nënën dhe lexo poezinë “Të shkuara” të Traboinit. Lexo dhe sill ndërmend Thomas Hardy’n në “Great Things” [Gjëra të mëdha] dhe rilexo “Tani hymë në Mars” që mban firmën e poetit Kolec Traboini; të vjen si një paralelizëm jetik, jo vetëm si përshtatje. Lexo “Vajza me bishtalec” të Traboinit dhe kujto jo një, por dhjetra poezi të Kadaresë, Agollit, Zeqos, Spahiut … , Sulkuqit, Bales apo Shehut. Të gjitha poezitë janë një model që stilizohet nën duar dhe frymëzime jetike, të gjitha janë një model, origjinal poetik. Kur Traboini i ‘dhuroi’ rreth nëntëmbëdhjetë perlat e strukura nën veladonin e “Floku i kuqërremtë”, të parët që lëshuan sinjalet dashamirëse ishin njërëzit e artit, dhe natyrshëm Vasil Qesari, një nga art-shije-vizion përfqësuesit, që me djersën dhe trurin e tij, ka vite që pushtëzon mendimin e nevojshëm, ka vite që zë vend në pjekurinë e mendimit kritik dhe krijues. Pastaj dhjetra vlerësime, pa përjashtuar edhe atë që shkrimtarë dhe poetë me emër e rikthyen dhuratën e Traboinit si një këmbim-shërbim intelektual. Por ajo që më shtyu të veçoj në shkrimin tim është detaji që gjendet në mënyrën e paraqitjes së poezisë nga Traboini. Veç vlerave që mbart ajo, veç vlerave origjinale poetike, poezia e Traboinit shkon tek syri i lexuesit e stolisur, dhe jo e mbingarkuar, e zbukuruar për të nusëruar, jo e masakruar, e peneluar me një shije dhe një dashuri të cilën një njeri i dashuruar hershëm me artin mund t’a bëjë. Natyrshëm, poezia e Traboinit kërkon vëmendje më të madhe, dhe këtë me kënaqësi duhet t’ia përkushtojmë. Nisja është një anë tjetër për një thënie të njohur, ja fillimi, ja ku filloi, ajo që në fakt ka filluar hershëm, kur emra të shquar të letrave shqipe kanë thënë e stërthënë me tonelata fjalësh për poezinë dhe krijimtarinë e Traboinit. Këto thënie ia dhurojmë buqetës poetike të Traboinit që erdhi në ditë të shënuar, dhe jo atij fillimi që ne e quajmë një nisje, vetëm një nisje… per poezine e nje rruge teper te gjate.



______________________________

Sunday, January 6, 2008

Analiza poetike

BOTA "RILIND"; … EDHE ME TY SHANEL!


Nga FATMIR TERZIU
“Bota rilind sot bashkë me ty Shanel!” Një derivat katërcipërisht tërheqës, që buron nga një figurë letrare e tejzgjedhur e që dominon në katër komponentë filozofikë-letrarë. Së pari është Bota që na rethon me të mirat e të këqiat e saj, është vendi, hapësira e kësaj bote të madhe apo të vogël ku shtrihet qënia e gjallesës së vogël shqiptare, është ana fizike e kësaj materie në sensin material, pra është imagjinarja dhe e prekshmja që gatuhet në nocionin ‘Botë’. Së dyti është procesi i fjalës ‘rilind’ që kalëron magjishëm në itinerarin mendje-analizë dhe pushon në koinçidencën e arritur letrare të fillit që zë fjala poetike. Lindja-dhe rilindja si process i tendencës për një të tashme, e një të ardhme ëndërrimtare me pamjen e mitakes, njomëzakes së fjetur, në bukurinë e saj përrallore. Së treti është termi logjik i së tërrës, ‘përfaqësimi analitik’ i fjalës “bashkë”, që nënkupton ‘grupin’ e përfaqësuar nga vogëlushja, moralin e grupit që pasqyrohet në figuracionin e përzgjedhur dhe së fundi është vet simbolika e një pafajsie të sapoardhur në këtë botë që rilind bashkë me të.
Është një figurinë njërëzore, një frymëmarëse e lirshme, ende pa ëndërra, pa analiza, pa filozofi të botës që e priti në mesin e saj, pa moralin e njeriut që pritet t’i depërtojë në ‘qenien’ e saj njërëzore. Është një Shanel, që pena mjeshtërore e poetit Kolec Traboini e përzgjedh dhe e sjell jo vetëm të shkruar, vargëzuar e poetike, por edhe të stimuluar me shijen artistike të një moderacioni prekës, shijues e të ndjeshëm.

Aty është tërë kompleksi i një detaji filozofik, me të cilin më tej argumenton vjersha e tepërarrirë e Traboinit. Ashtu si një rrëmbim momental, të cilën vetëm poezia ta dhuron, kur mendja e pikëtakon atë, vjen edhe kjo “Shanel” fytyrë-poetike e detajuar në mendjen dashamirëse, për tu fiksuar e mbetur gjatë.

Në rregull! Ajo rron gjatë. Pas kaq kohe vjen dhe të pushton ndjesinë një poezi, që nënshkruan një emër, një Shanel, e që mund të ishte njëmilionë apo bilionë emrash të kësaj bote dhe natyrshëm edhe pse është Shanel, 'shqiptarja e vogël e penel-penës së Traboinit', aty është e Gjitha, aty është dhe pushon pafajsia e kësaj moshe e kësaj ndjesie që nis me zbrazëtinë e me gjuhën e saj, heshtjen e pafajshme. Pra aty edhe janë edhe s’ka nevojë për emra. Aty janë gjithë emrat, aty janë gjithë qeniet e tilla, nën siglën Shanel.

“...të mos e zgjojmë, lërëni të flërë
koha e sfidave lozonjare më pas do të vijë
akoma më pas do ndez zjarre në vështrimet e djemëve
kapriçioze si erë në mes tyre kur të gjëndet..."

• ZBRAZETIA MIDIS DERRIDE DHE HEIDEGGERIT; "FILOZOFIA" E TRABOINIT
  

Zbrazëtia! Zbrazëtia është lëshuar në këtë botë pa praninë e Shanel që të bëjë realitet mosekzistencën e të plotësojë atë që Derrida e quan ‘hapi i munguar në një hap’. Natyrshëm, sot është një ‘ditë e zakonshme’ thotë Traboini, një ditë ku ajo s’përjashtohet nga ditët e shumta, por kjo ditë për poetin është:

“sot është një ditë e zakonshme dimri mbi glob
trenat zvarriten si dinosaur metalikë në mjegull
diku bie shi, ditë me diell diku tjetër
bora dyndet në Ameriken e Veriut egër…”.

Natyrshëm sot është pra, kjo zbrazëti foshnjore e mbarsur me zhurma, që Traboini e zbulon në detajet e Jacques Derridës dhe në sytë e pikturuar prej tij tek engjëlli njërëzor, Shanel. Por zbrazëtia është normalisht një aleat i ngushtë edhe i karakterit në hapësirë. Çfarë është filluar që herët të sillet si një sukses i konsideruar në hapësirën poetike dhe përkatësisht në art-poezinë bashkëkohore, një spekullim detajesh artistike të ‘afër-sisë’ dhe ‘distancë-s’, të premtuara nga Heidegger në punimet e tij analitike tek “Arti në Hapësirë” (Art in Space) (1968), ka gjetur një kompleks labirintesh në rrugën shumëdegëshe të piketuar nga Traboini për të dhuruar një gjuhë provokuese, ose mësaktë një gjuhë mendje-ngacmuese.

Në konsideratën e kësaj logjike pikëtakuesja e estetikes në letërsi dhe kompleksit meta-linguistik zbulohet kuptimi i të mundshmes për të nënkuptuar posibilitetin dhe limitin e termit ‘relatim’ dhe ‘dialektik’. Duke përshtatur termin Derridian, kompleks identitetesh të një artifice, prurja letrare e Traboinit motivon diskursin dialektik por edhe vihet në funksion të mjetit topologjik të variacionit.

Këtu janë zgjidhjet e gatshme se si çdokush mund të startojë këtë trajektore në rrugëtimin e tij në hapjen e një strofe si kjo:

“Shanel është një vajzë shqiptare e sapolindur në Barcelonë a Trieste
e sotmja që qan e nesërmja që qesh hareshëm
e nesërmja që nuk është larg, tek pragu i derës
ajo në të ardhur, ne duke ikur... në botën tjetër.”

Këtu si një i sapombërthyer në tërë kompleksin e artit, krijimtarisë, gazetarisë, filmit dhe kërkimeve akademike, natyrshëm kam edhe ndjenjën e kundërshtisë për atë që ndoshta do të përkiste në një demarkacion të së ashtuquajturës poezi të strukturuar ‘nga jashtë dhe nga brenda’, që në themel huazon fjalën e arkitekturës për të thënë se pena e gjallë dhe prodhuese e gjen vet ‘mjeshtrin’ disa-profesionesh që i duhet sot kësaj bote të artit krijues, të cilën Kolec Traboini nuk e kursen dhe madje e vërshon cilësisht.
Ngjashëm unë gjeta tek Derrida në Wegmarken një gjuhë të cilën Traboini e ka gllabëruar fuqishëm dhe e deprovon me magjinë e tij enkas për një “peisazh” si ky që figuron tek fatura e heshtjes së asaj që Foucault e quan “heshtje të fuqisë dhe diturisë”:

“në ekranet televizive tymnaja të trëndafilta
një grua bjonde a një burre ... do jenë USA- president
komente të shumta për ikjen e Bushit e trazirat në Kenia
CNN 24 orë - por asnjë lajm nuk thotë për Shanel.”

Dhe duke marrë borxh termin e Traboinit edhe unë natyrshëm i premtoj heshtjen Shaneil:

“të mos e zgjojmë, lërëni të flërë
koha e sfidave lozonjare më pas do të vijë
akoma më pas do ndez zjarre në vështrimet e djemve
kapriçioze si erë në mes tyre kur të gjëndet

ajo tani nuk dëgjon- as kupton sigurisht
ka kohë për të kuptuar e dëgjuar e, deri atëherë
le ti këndojmë një ninullë dashurie të përjetshme:
Bota sot rilind bashkë me ty, Shanel!”

Por, heshtjen nuk ia “dhuroj” Traboinit, kompleksit Shqiptar!

Londër, Shkurt 2008


http://fjalaelire.sampasite.com/blog/POEZIA-E-KOLEC-TRABOINIT.htm

KOMENTARI POETIK



________ FARUK MYRTAJ _________

Asgjë nuk shkruhet rastësishëm!

As poezia, as kritika për të dhe, aq më pak "të lexuarit e analizës" prej autorit të poezise, nuk ndodh atykëtushëm!
Sepse: duket sikur nuk ke pasur synim, duket sikur nuk je nisur të arrish diku, duket sikur ke dalë aty ku dole rastësishem, se kush guxon ndonjëherë të shprehet se "rasti është mbreti i botës"...! Por vetëdija e plotë nuk është veçse respektimi i urtë i nënvetëdijes, të cilën quajeni po deshët edhe Vetja Instiktive! Në të vertetë duhet të lindësh prej një nëne, që pastaj të kesh pse të duash nënën; duhet të lindësh pasardhësin tënd që të kuptosh paraardhësin, dhe duhet të mbetesh pa frymë për fëmijen tënd, që lexuesit të marrin frymë njëherësh me ty, duke lexuar poezinë tënde për një fëmijë fiktion!
Kritiku, e si mund të mos jetë veçse zbuluesi yt, gjersa arrin të bëj lexuesin e autorin njëherësh dhe bujarisht të vendose përpara syve pasqyrën?! Aty, janë gjithë frymët: e heroit, personazhit, lexuesit dhe krijuesit, gjerë në atë mbivendosje sa nuk ka pse kerkohet identifikimi i tyre. Është vetëm krijimi që duket.
Ai që njeh veten, dhe që di të dojë tjetrin, vetem ai i rrëfen tjetrit ç'ka dhuruar, duke menduar se thjeshtë ka ofruar ç'ndjen...
Tashmë, pas analizës së Fatmirit dhe konsiderimit të saj prej Kolecit, edhe poezia e tij po më duket edhe më e bukur: ajo ka qënë ajo që është, por nëpërmjet kësaj marrë-dhënieje të pafundme, me ndihen edhe mua të zbuloj veten atje.

urime,
Faruk Myrtaj
Toronto, 7 shkurt 2008

KOMENTARI POETIK

________ VASIL QESARI _________

...Refleksion e vibrim shpirtëror !

Urime për këtë cikël të bukur, sensual e marrëmendës, siç është vetë poezia! Krijime të tilla, të ngrenë zemrën peshë e të bëjnë që poetët e vertetë, ti adhurosh !

Poezi të tilla janë momente të çmuara hareje e dhembje - refleksioni e vibrimi shpirtëror !

Unë veçova:

pasioni për të gjetur nëpër botë më treti
amëlsia e flladit, çdo mengjes e mbrëmje
më ringjall shpresen
se një ditë do të dalësh prej detit...

përgëzime
SIMBAD

Vasil Qesari,
Bordo, 29 Prill 2008

KOMENTARI POETIK

________ ALEKO LIKAJ _________

Zë krejt ndryshe në poezinë shqiptare të këtyre viteve të fundit

Të befason Kolec Traboini me vargun e tij. Nuk e di se pse më është kujtuar shpesh gjatë këtyre kohëve të fundit një kolegu ynë, pak më i madh se ne, lundron aty midis të 70-80 ve, dhe që tani nuk dihet se ku është, me një frazë që më ka "tronditur" atëhere, në moshën e adoleshencës, kur shkruaja poezi:"Të mira i ke, por mos pretendo që të jesh poet. Pasi të kesh ngrenë nja katër dekada buke, pastaj hajde e fol me mua. Tani të rremben mosha, e ndjenja..." Këtë e konsiderova vertetë prove. Dhe kështu është. Të gjithë mbesin rrugës. Por Koleci ynë i tejkalon parashikimet. Shkruan me të njëjtin pathos e ndjenje, sikur të ishtë një djaloshar i papërmbajtur, dhe i thellë. Me një varg elegant, dhe tej të pjekur, me nerv dhe me shqetësim prej qytetari. E kam ndjekur krijimtarinë e tij gjatë këtyre viteve të fundit në emigracion dhe kam ndjerë vazhdimisht emocione. Kola di se si ti fal ato, që nga rrokja e temave të qenësishme e deri tek dridhja e një lule në prevazin e shtëpisë. Nuk e teproj mbase, të paktën aq sa kam lexuar edhe vargje të miqve tanë , jo vetëm në internet, kur shpreh bindjen time, se poezia e Traboinit është ndoshta më e pjekura dhe solide, më e mira ndër poetët që jetojnë jashtë Shqipërisë. Natyrisht,që gjithsecili ka shijen,dhe gjykimin e vet, dhe kjo sigurisht që nuk mund të jetë , si e "prerë me sopatë". Për mua Kolec Traboini është dhe mbetet një zë krejt ndryshe në poezinë shqiptare të këtyre viteve të fundit. I uroj suksese.

Miqësisht Alekua

nga ALEKO LIKAJ - Bordo, Wed, 07 May 2008


KOMENTARI POETIK

Te me ndjeje Koleci dhe miqte e mij te kesaj liste ne revisten "Fjala e lire" qe jam kaq i vonuar ne kete koment. Mbase arsyet shendetsore te periudhes se Shkurtit por edhe rutina e perditeshme e gjerave ne jeten tone te refugjatit, me kane lene paksa larg angazhimeve shoqerore. Sidoqofte, edhe pse nuk njihem personalisht me Kolecin, ne mendje me ka mbetur libri i tij i pare,qe ne vend te shijes se "bajames se hidhur"beri efekt te kundert tek mua ate kohe.Poezite e tij i kam ndjekur paksa me vone e madje dy a tre libra te tij i kam edhe sot ne biblioteken time personale te refugjatitMe duket se miku im e kritiku Fatmir Terziu e thote bukur e qarte thelbin kur permend faktin;"Këtu si një i sapombërthyer në tërë kompleksin e artit, krijimtarisë, gazetarisë, filmit dhe kërkimeve akademike, natyrshëm kam edhe ndjenjën e kundërshtisë për atë që ndoshta do të përkiste në një demarkacion të së ashtuquajturës poezi të strukturuar ‘nga jashtë dhe nga brenda’, që në themel huazon fjalën e arkitekturës për të thënë se pena e gjallë dhe prodhuese e gjen vet ‘mjeshtrin’ disa-profesionesh që i duhet sot kësaj bote të artit krijues, të cilën Kolec Traboini nuk e kursen dhe madje e vërshon cilësisht." Pa e tepruar , une personalisht do te thosha,se Traboini eshte pena me solide dhe e formuar,ne vargun poetik te letersise shqiptare te ketyre viteve te fundit te autoreve jashte Shqiperise. I uroj suksese Kolecit By ALEKO LIKAJ - Fri, 11 Apr 2008 15:42:53 GMT KOMENTARI POETIK

Fatmir, te pergezoj per guximin, investimin shpirteror, profesional e kohor qe ben per njerez qe kontribuojne per artin, letersine, dhe shoqerine shqiptare, sic eshte edhe Kolec Traboini. Koleci, i biri i te madhit Palok Traboinit, Mesuesit legjendar, patritotit te pazevendesueshem edhe ne kohrat tona, eseistit dhe publicistit brilant ne shtypin shqiptar, po deshmon se eshte nje nga vlerat e pakontestueshme intelektuale dhe artistike, (shume zhaneresh), i cili sa vjen dhe madherohet. duke u bere nje figure aq sa populiste ne tregun mediatik, aq dhe i dashur per lexuesit e kualifikuar te letersise. Mua personalisht, me ngjason me Shekspirin, Danten, Uitmanin te cilet jane idhujt e mi. Koleci eshte nje artist balerine, i cili kudo qe VEN DOREN E MENDJES, nderon portretin e tij gjigand: Artist i kompletuar i koheve moderne, ku krijimtaria letrare e tij tashme ka lene gjurme qe s'mund t'i fshije as e nesermja. Ai asnjehere s'kerkon madheshti, ai punon, skicon, nderton me talentin e arkitektit specialist, duke na dhuruar artin e fjales, artin e skenaristit, artin e regjizorit, artin e gazetarise, e stilistit te perkryer artistik. Nga Koleci, mund te priten edhe kryevepra, ai vjen me artin e tij si nendetese dhe te rremben kohen me deshire, si "magjistar" dhe ne instiktivisht biem "pre" e Kolec Traboinit me filozofine artistike shumepaneshe e te magjishme, sic eshte vete gjuha e artit te tij. Emri i K.Traboinin, ka pushtuar cdo dite median shqiptare, vecanerisht gazeten "Ndryshe", ku lexues aposionat pas penes se tij, vijne dhe e kerkojne ne redaksine tone. Pra kjo do te thote, se emri i tij eshte bere, Famoz, sic eshte shpirti krijues i artitit K.Trabini. Edhe njeher te falenderoj zoti Fatmir, qe merreni me figura qe meritojne respektin dhe simpatine tone per njerez si Koleci qe rrezatojne art dhe kulture. Faleminderit By FATIME KULLI - Wed, 16 Apr 2008 13:29:51 GMT

KOMENTARI POETIK



________ AIDA DISMONDY _________

Re: AUDIOPOETIKA TRABOINI ( 1, 2 ) - YouTube

Pershendetje Z.Traboini,

Ju faleminderit per poezite! Miredita Athine thoni ju ne nje nga poezite tuaja. Njeriu i pasur ne shpirt pershendet perhere te pare kulturen helene qe ai prej vitesh e ka admiruar ne largesi, por ne poezine tjeter vendoset realiteti i emigrantit shqiptar ne Athine a Greqi i ndjekuri e i perfoluri "Arvanitas" i lodhuri shqiptar qe me vete mori mall, lot e dhimbje per njerez gure e drure dhe per ate ullirin e mocem, qe stolis kopshtin e u gjend ne cdo skaj te botes, jo vec ne Athine. E pse vitet kalojne e do te kalojne rrenjet tona zgjaten pertej hapesirave dhe na cojne atje ne pragun e shtepise, ku buza na dridhet nga lotet e malli. Dhe kohe pas kohe vajtojme per kete fatin tone te marre, prej emigranti, qe shpirtin gjithmone e cojme ne fluturim drej qiellit per te pershendetur c'lame pas, Atdheun.
Duke iu uruar cdo te mire ne kete projekt Tuajin te sapofilluar dhe nje here faleminderit per kenaqesine qe poezia transmetoi.

Me respekt,
Aida Dismondy
Cikago, Maj 2008

KOMENTARI POETIK



________ DILAVER BAXHAKU _________

Vere poetike

Isha i sigurt se s'do të mbetesha pa e shijuar verën e Bostonit nga vreshtat e Traboinit. Dhe ç'verë! E jo vetëm një gotë, e jo vetëm nga i njëjti lloj (varietet). Verë sa të kënaqesh e të biesh në nanaurisje ëndërrimtare. Ç'u bëmë poetë, më duket!.. Si i tha Khajami verëshitësit?.. Ta dije ti sa e mirë është kjo vera jote, do ta pije të gjithë vetë? Kështu më duket i tha ndërsa rrëkëllente poçe me lëngun e kuq si rubini, a të bardhë si floriri. Po Traboini nuk ka si e pi vetë të gjithë verën që bën, se ai e ka në shpirt ate, dhe është i dehur keqas nga ajo. Kërkon të na dehë edhe ne. Me verë si kjo u dehshim!

Dilaver Baxhaku



"Lirika në detin e sirenave"

Odiseu urdheroi miqte e tij ta lidhnin, te shpetonte prej joshjes se Sirenave, Koleci do kujtuar per kete! Kot them edhe une: Koleci i ka lidhur Sirenat ne vargjet e tij, sipas porosise se tyre! faruku By FARUK MYRTAJ - Fri, 30 May 2008 14:52:10 GMT

Bukuria ty ka hedhur nektarin e saj g.llojdia By GEZIM LLOJDIA - Sat, 31 May 2008 14:06:36 GMT

Te faleminderit Kolec per ndjesine qe na krijove, duke na i sjelle sirenat nga nje mitologji e hershme, ne nje realitet paksa abstrakt. Me ke emocionuar Te kendofte zemra perhere o poet Miqesisht Alekua By ALEKO LIKAJ - Sat, 31 May 2008 17:52:47 GMT

Vargje me ndjenje dhe qe prekin telat e realitetit tone edhe pse shpesh i shemtuar. ju kontribuoni ne shijet artistike shume te nevojshme sot per njerzit qe ndjejne shpirtin e lire ne vargjet tuaja. pershendetje... By SOTIRAQ MARKO - Sun, 01 Jun 2008 09:59:09 GMT

Poezi

Vajze çame nga Suli -Katerina Boçari

Çamja e bukur

zura mike një belhollë
çame e bukur nga Filati
zgjuar ëndrrash, ik mes klithmash
përmes flakësh edhe zjarrit

larg vëndlindjes rritur shtatin
me pikëllim në syt e zi
për shtëpi e për një vatër
për një pjergull në Çamëri

për një gjysh e për një gjyshe
për një vëlla që vranë në portë
ish i brishtë si një ëngjell
e mes ëngjejsh shkoi n’ atë botë

më tek lumi i Kalamait
nuk u kthye të lodrojë
as të pij dy doçka ujë
ujë prej bore në burojë

se dhe lumi është përgjakur
në pikëllim është bërë i zi
Zervas kur u erdh tek praku
dhe me plumb vriste fëmijë

burra e djem kur i vrau
vetëm se ishin shqiptarë
por as nënat s'i kurseu
greku i egër e barbar.

thonë dhe zogjtë e malit ikën
të tromaksur matanë detit
më s'dëgjohen cicërima
veç e qara e një shelgu

"kur do vinë çamvogëlithët
bashkë me zogjtë kur do vinë
mos janë rritur të tromaksur
që kur moren arratinë?…”

eh, si mbet Paramithia
e shkretuar e pa jetë
veç ca pleq rrinë në porta
e sikush me vete flet

se ata që mbetën, pakëz,
nuk guxojnë të thonë një fjalë
se u thonë janë grekër
kurrsesi nuk janë shqiptarë...

këto flas me çamen time
me veshtrimin përtej detit
shpirti bashkë me dallget ikën
dashurisë ti gjej bregun...

* * *
Zura mike një belhollë
që me ngjet me vajzë suljote
më të mirat, më të bukurat
e me trimet e kësaj bote.

30 prill 2008

KOLEC TRABOINI


Lumi i Kalamait në Çamëri( huazuar nga F.Terziu Blog)

Perendim në Pargë

LOTËT E GRAVE - lirika

Lotët e grave

Mos qaj, mikja ime, mos qaj
ani pse lotët e kanë një funksion
qartësojnë shikimin
të bëjnë t'a ndjesh më shumë ajrin
të biesh në dashuri me tulipanët dhe qiellin
pasi të ketë rënë dhe pika e fundit e shiut...

nëse tundimi a gëzimi të mund
në krahëror e ke një gulç vaji
që do të ikë nga kafazi si zog
kur të qash, më thuaj
e pikën e fundit të lotit tënd
mos harro t' ma ruash

do të mbledh të gjitha lotët e grave të botës
të bëj me to një varëse për Diellin...

26 prill 2006

Gjinjë Çamërie

lërmë mua të këndoj për gjinjtë
ç'ne ti?!
apo ju vajzat e Çamërisë
e keni Egjeun tek këmbët
dhe ishujt e Safos përballë....

ndërsa unë i mjeri malësor, veç male
përtej kufirit s’i ju, trojehumbur
me pak liqen Shkodre që shoh nga largësitë
si një pasqyrë ku shihen Zotat
e krihen zanat e Bjeshkeve të Namuna.

kur dallga e Egjeut brigjet të rrahë
në mos sot, nesër, a pasnesër
gjithmonë do të pres
të m'i sjellësh ata gjinjë Çamërie
që pikojnë si yjet e Udhës së Klumshtit

në gjoks e në krahë do t'i marr
t'u këndoj me lahute një këngë Malësie…

Kaçurrelat

dashuria ështe një fytyrë e bukur
që dua të më buzeqesh tërë jetën
…a i ke akoma kaçurrelat e zeza
që dikur ti mbaja në prehër?!

Për një nimfë ëndërroj

pasioni për të gjetur nëpër botë më treti
amëlsia e flladit, çdo mengjes e mbrëmje
më ringjall shpresen
se nje ditë do të dalësh prej detit...

Ikja e fundit

çfarë është bërë nuk mund të zhbëhet
puthjet s’mund ti shkulim nga buzët
as ti ndukim nga mendja
sa kohë gjallë jemi permi dhè

idili ynë me ne do të vdese
kur rrugën të marrim për atje...

në shkofsha i pari, do kthehen në kujtim
në imazhe dashurie që rrojnë ende...
edhe për ikjen e fundit, paska një ngushëllim
puthjet që tek buzët e të dashurave le.

Pikë vere

gjithmomë të kam menduar si shishe vere
deri në fund të kam pirë në trallisje poetësh
ende me frymëzon të shkruaj - çfarë do të thotë
se ka edhe nje pikë vere në gotë...

Arkapi në qiell

kurrë nuk e mendoja sa shumë diell
kishin ishujt e Egjeut
ku përvëlohej jeta ime mergimtare

por ai diell nuk ish më zhuritësi
kish një tjetër brenda meje që më shkretonte
e ai ish mall - zjarri që të djeshmen ma dogji
kur ika prej antikohës sime në marramendje
për të kapur qiejt që më ishin ndaluar
e tash prej largësive më tundon ëndërrimi
për të hapur një arkapi në qiell
për të zbritur përmes litarëve të shiut
në një kohë tjetër, si ndër ëndrra
si Eliza në një botë që nuk gjendet

për të qëndruar tek borduret e lulishtes
të studios sonë, kur dikur bënim filma
ku dikur shpenzonin shpirtin
me nje çmim aq të lirë
se liria asokohe, o vellezër, nuk vlente
as sa një m... bolsheviku.

më kaplon ëndërrimi të shkoj në atë kohë
të takohem me miqtë e dikurshëm
e spiunët ti shoh drejt në sy, pa droje
të dy palëve tu jap një kafe në klubin e vogël
në fund të oborrit te Kinostudios
nën hijen e pishave...

digjem nga malli i mërgimtarit
shtegtuar drejt ëndrrave, duke lënë pas veten
fshehur nëpër shkurret e fëmijërisë së brengave
duke lënë pas kohën që nuk ka kthim,
e bashkë me kohën një jetë në mjegull
a rënë përdhe si halat e pishave
në një peisazh gri – kohë mizori
që nga largësia e viteve më ngjan
me një anije të braktisur, imazhi i së cilës
ankoron ende frikshëm në celuloidin e mendjes.

edhe në u kthefsha ndonjëherë, ...i them vehtes,
nuk do ti gjejë kurrmë miqtë e vjetër
sepse të shumtit u shpërndanë nëpër botë
si zogj të tromaksur e vetharruar
ca prehen në gjumin e përjetshëm

në Tufinë a kodrat e Yzberishit
nën hije qiparisash si Ismail Zhabjaku
a shpirti prej ëngjëlli e quajtur
Adriana Elini-Xhajanka.

Diana Diamanti-Kasneci
me gërshetin e bukur e të gjatë
që prekte ëndërrimet tona
tek na zgjonte dëshira
të frikshme herë-herë

të hapej ai gershet në qiell
e ne sipër tij si në Arken e Noes
prej kataklizmës së kuqe të iknim
nëpër të tjerë qiej të fluturonim.

na la një burrë i urtë si Gjergj Mazrreku
me Bujar Çullain kurrmë një gotë raki
si tek Breshka e Plazhit të Durresit, s’e piva
Xhemal Koçin e takova për të fundit herë
tek vraponte në Shkodër pas tufës së kuajve
për filmin"La America", ku e la zemra
e mjaft miq të tjerë që nuk janë më
e me se fundi, shpirti i dhëmbjes
Gëzim Erebara
që Zoti nuk e di pse na e mori...

ata që kanë mbetuar
mbi supe kanë peshen e mbijetesës
që shpesh herë thërmon njeriun
si kum deti - edhe artin edhe jetën.
çdo dite e nga pak, duke u plakur
si guacka një molusku ndjehem
tallazet e jetës më kanë përplasur diku
në një kënd të botës, ku kujtimet
marrin vlerën e një realiteti të vdekur...

Si mund të hap një arkapi në qiell
të zbrez sërish në kohen time?!

Hymn klithmës

na duket se jemi të mbaruar
të gjallë por të shuar
ç'ka qënë për t'u thënë - është thënë
ç'ka qënë për t'u shkruar- është shkruar
ç'ka qënë për t'u bërë - është kryer
e përkryer
doli njeriu edhe në të tjera orbita.

na duket se na mund e shkuara
ani pse mbi shpatulla na rëndon
koha jonë sizifiane
që pa zërin tonë nuk ka të ardhme
as të sotme e as të shkuar.

nëse hesht një brez, këputet një verigë
vrasim vetveten ende pa lindur
se për atë Zot
me një klithmë vjen në jetë njeriu
e qoftë për atë klithmë- ja vlen të jetosh
ani pse kokëulur - ti gëzohesh!

Përrallë nga koha e rinisë

korçarkat janë për dashuri
më thotë ende rinia ime e parë
mbetur peng në shekullin tjetër
tek një vajzë që është bërë gruaja
e tjeterkujt - por e imja mbeti
nder kujtime.

i thosha, dale, moj korçarkë
pse më vjen në dhomë pa pritur
po të shikojnë këta të Turizmit
moj e dashura ime.
s'ka gjë ma kthente pa ndaluar puthjet
Tatin, sportelisten, e kam shoqe
e hidhej mbi mua si luaneshë e zjarrtë
epshore si kurrnji tjetër.

dhe bënin çfarë na pelqente
unë poshtë me atë mbi vete
aso kohe, se tani është serioze
ka tituj të lartë, ka ambicje
pushtet, lavdi e ca shoqata
sa nuk i del koha as për sekse.


...korçarkat janë për dashuri
më thotë ende rinia ime e parë
mbetur peng në shekullin tjetër
tek një vajzë korcarkë

që tashmë është bërë grua
e flet në konferenca me ton autoritar
dhe nuk kujtohet se si të fundmen herë
tek rrinim në muzg, të dy shtrirë mbi bar
tek liqeni i Tiranës të brëndshmet m'i la
e iku e xhindosur nëpër natën me erë
kurrë pa u kujtuar të vijë sërish ti marrë...

sa më ka vënë në dilema e dyshime
se kjo kohë apokaliptike nuk ka nevojë
për brekë....

________________

"Do të mbledh të gjitha lotët e grave të botës
të bëj me to një varëse për Diellin..."

_______________________________

FLOKU I KUQËRREMTË

KOLEC TRABOINI
- cikel poetik-

F loku i kuqëremtë

Ndodhemi larg - në skaje kontinenti
ndaj rri e mat çapitjen e stinës
me perëndimin e bakërremtë të diellit,
që përkëdhel trupin e një nimfe floknajë
tek zhytet e del mbi liqenj ëndërrimi.

Më jep një fije floku të kuqërremtë
ta kem si dritëz nëpër shtigje kërkimi!

tani hymë në Mars

tani hymë në Mars, ndaj mos harro, mikja ime
drurët nisin të lëngështojnë e dashuritë të ngjizen
prandaj dhe ditë pas dite koha ngrohet
e marrëzitë pasionante të dashurisë
gjeometrikisht e pafundësisht shtohen, derisa
digjen e përvëlohen në korrik e në gusht
brenda çdo gjoksi e brenda çdo zemra
për tu fashitur në vjeshtë e për tu trishtuar
letargjikisht në dimër
me një cikël të ripërtrirë
në çdo pranverë.

tani hymë në Mars... rinis cikli
tani pikojnë yje mbi endrra që zgjohen.

të shkuara

së pari të shkuara mikja ime
më thanë se kishe qënë e sëmurë
ku në djall u gjënd ai mikrob gripi
që ballin tënd e bëri furrë.

thonë se ky Mars kish flamë të keqe
me avione ardhur prej Evrope
bëj kujdes - se shëndeti i Evave
është ekuilibri i kësaj bote

ndaj lutem, të shërohesh shpejt!

se ç’më cimbis, moj Lila…

se ç’më cimbis, moj Lila, një gjë në mendje
po edhe në zemër më cimbis
një vazë e bukur si ti, moj Lila, mu shfaq në ëndërr
një ëndërr që kurrë s'po më braktis...
se ç’më cimbis , moj Lila, një gjë në gjoks
seç më cimbis në gjoks e në shpirt
e thërras të më vije po nuk vjen dot
së është shumë larg si ti, moj Lila, është në Paris

se ç’më cimbis, moj Lila, se ç'më cimbis
një belëhollë gjifryrë, moj Lila, si qiparis...

lojë fjalësh në dëshërore

ç 'të them, mikja ime, ç 'të them
ne ende bashkë nuk kemi fjetur
më së shumti më ke njohur nga fjalët e botës
që thonë,… që shpifin se poetët janë pa brekë
e fluturojnë në qiell lakuriq si zota.

ç 'të them, mikja ime,ç 'të them
sa kohë që ende bashkë nuk kemi fjetur
e ti si amazonë mbi mua s'ke kalëruar
në të gjitha shpifjet ka ndoca të verteta
si kuqëlim dëshirash që korijeve ndez vjeshta.

sa kohë që ti si zot mbi mua nuk ke ardhur
ç 'të them, mikja ime, ç 'të them?!...

pulëbardha

tërë bota
sëndërzuar në një pikë shiu,
në pikëllimin e tetorit, duke rënë
pulëbardhë u bë mbi supin tënd.

ti dëshëron të të marrë me vehte, po ajo nuk mund
se është pikë shiu e jo ëndërr që përkund.

oderca

të nesërmen
kur u ritakuam në rutinë,
ajo natë kish fluturuar nëpër tjerë qiej,
dhe as unë isha Unë e as ti ishe Ti.

kishin humbur për arsye mistike
fijzat që i mbanin yjtë tanë të lidhur
nën tendën qiellore të nates oderciane.

ndoshta se nata,
ajo dhe vetem ajo,
di ti sëndërzojë pozicionet e yjeve.

madonna dei Miracoli
ku ndezem një qiri atë natë,
bëftë mrekulli të reja në Oderca.

Oderca, Itali 2003

vajza me bishtalec

portat e zëmres s'më kanë çelës
m’i kanë rrëmbyer në rini
një shoqe shkolle më s'mi ktheu;
ndaj hyrë pa trokitur, o njeri!

Esmaja e bukur si perri,
një vajzë me bishtalec të zi...

2004

silva

Silva më thuaj nga ke ardhur
Silva më thuaj nga ke qënë
do të shkoj portë në portë si Princ i Kaltër
e pas gjurmëvë do të bëj zbulesën tënde.

Silva më thuaj nga ke humbur
Silva më thuaj se ku je
do vë një shilarse tek cepi hënës
të rri të shoh se mos të gjej...

do nis ca pëllumba në përgjim
e harabela portë në portë
se pa dashuri s'u shtyka jeta
e çdo gëzim tjetër është i kotë.

gjumi në më zëntë nën mështenkë
këmbanëza e yjeve të më zgjojë
se ky kerkim nuk paska fund
sa ka frymë njeriu në këtë botë.

në jetë të ngrysur në moskthim

do të isha i lumtur që Ajo
diç nga braktisja të kish mësuar.
të kish kuptuar se çdo gropëz
e bërë nga fëmijët me nxitim
mbyllet sikur të mos kish qënë
nga dallga e detit pa mbarim
por se në shpirt gropëza mbetet
si plagë therëse në kujtim.

pasionet zgjohen bashkë me netët
e ikin prap kur ditët vinë
por sa e rëndë - të humbësh shpresen
në jetë të ngrysur në moskthim
se shteg të largët merr njeriu
e kurr përjetë s’e shkel atë prag
ikur në detra e oqeane

…ta kish kuptuar, sadopak!

18 Nëntor 2003

mollë Peje

kërkoj gjithandej një mollë të artë
Peje
e megjithëse nuk lashë
gardh shtëpie pa parë
e derë pa trokitur
atë mollë nuk e gjeta
e trasta ime e varfër
mbeti varur në një degë vjeshte
tek rrasa e gurit të Haxhi Zekës.

mos e hangri krimbi
tanë lulëzimin e pranverës
e mua ma thau palcën e shpirtit
këtë dimër.

ah mollë Peje!
a thue më zë vorri në vorr,
pa të gjetë?

Vjeshtë 2003

triptik

më the një herë "nuk të besoj"
ndaj mbeta keq me shpirt të vrarë
kërkova natën nëpër qiej
të solla yjtë si deshmitarë!

dhe prap s'u binde se të dua
ndaj mora udhët nëpër botë
kur ti ndër ëndrra fluturoje
të solla hënën në një shportë!

ti prap e prap me mosbesim
kërkoje të tjerë dëshmitarë
i mora galaktitës Diellin
dhe ta përplasa në dritare!

1988

dy zogj të mardhur shanin dimrin

pranë meje sikur zhurmon deti
dallga rreh pistën me trishtim
sirenë e largët i mbyt fjalët
që dikur thamë me përgjërim.

në dimër keq i rigoi shiu
hëna gjysmake i qëndroi ftohtë
egër mbi to vërshoi
veriu dielli me rreze pak i ngroh.

u thyen keq degët e plepit
me drithërime ranë përdhe
dy zogj të mardhur shanin dimrin
se i kish lënë pa fole.

grepat e orës nuk lëvizën
nga çasti kur u ndamë bashkë
pranë njëri-tjetrit ngrohtë rrinin
se ngrica kishte zënë jashtë.

kjo stinë e gjatë me egërsi
çdo gjë e shkeli brutalisht
gjurmët që lamë përmbi rërë
a do ti gjejmë vallë sërisht?

1988

hirushja

Hirushe me flokë të zinj e shpirt të brishtë
frut i pjekur çukitur prej cicërimave
flok dëbore që shkrinë në buzën e nxehtë
a nuk ke frikë që troket në dritaren e poetit
këtë mëngjez, tek yjet shuhen e ëndrrat marrin krahë
tutje Kashtës së Kumtrit
ku koha ka ngecur pendulin e vet të artë
ndërsa në rrëpirat e qiellit
aty ku horizonti puthet me detin
një shportëz e artë me zëmren tënde
varet tek Ylli Mëngjezit.

Hirushe, o ëndërr e zjarrtë e perjetshme rinie
në natën e verës së gushtit të rreshkur
mos e mbaj frymën varur tek kajsia e oborrit
se poeti kur shkruan ka fuqinë e demonit.
çan qiejt e natës e poçet errësirës ja thyen
hënen e shtryll si limon
tej e përtej galaktitash e vertit diskun e diellit.

Hirushe, ti kënga Mjellmë ardhur prej kaltërsive të detit
mos shkel me këmbën tënde të vogël tek pragu
ku poeti si grackë ndjenjash ka vënë këpucën e artë
se kur porta do hapet, zhytur në metafora poetike
në prëhrin e fantazis tek e ndjen vehten Kryezot
në karrigen prej lisi të moçëm do të shohësh veç një plak.
prej hapsirave të planeteve tek i vinë tinguj të largët
e këndon i frymëzuar si një Kupid i hazdisur
me harpë tek i bën serenatë Safos së bukur
poeteshës së ishujve të Egjeut
do të të thotë ty - kinse asaj do ti thotë:
Hirushja ime- Safoja ime e ëndërrimeve

shpirti e mban njeriun:
si qielli i mban retë,
si dielli e mban tokën,
si trungu i mban gjethet
si lulet i mban pema,
si farat i mban fruti
si lumin e mban shtrati
si këngën e mban gjoksi

ashtu dhe unë mbaj shpirtin tënd
në pëllëmbën eshkë të dorës së përvëluar.
merrme pra lëkurën e daulles së rrudhur
e kthema rininë që mu përhumb nëpër yje
që dhe unë të tret me zjarrin e shpirtit
si Khajami i dehur nëpër poçe vere
një kristal rubini në buzën tënde!

kur te vdesesh ti

kur të vdesësh, ti, moj xhan
do të pres në qivurin tim katran
po njerëzit mund të çojnë gjetkë
e unë do të kërkoj me qiri si Diogjen.

por, në mos të gjeça ty në varrezë
gurë pa u kthyer mbrapshtë nuk do mbesë
sa të vdekurit plot zëmrim do të më thonë:
- edhe i vdekur, mbete vagabond!

lepurushi i Klarës

lepurushi i Klarës a rron ende
megjithëse në librin tim gjithmonë gjallnon në faqen 95
tek i gëzohet si atëhere vështrimit tënd
si cicërimë laureshe në pyllin e vjeshtës...

do të ishte shumë e pikëllueshme
po të mirrja lajme të përzishme
se qimebardhi nuk jeton më dhe ëndrrat janë shuar
sepse gjithmonë atë lepurush e kam patur ndërmend
në këtë botë si kafsha më fatlume.

ndoshta se, ai i gëzohej asaj që mua më ndalohej
e të ndodhte asisoj ajo që nuk mund të besohet
t’ia kisha zili lumturisë së një kafshe.

26 tetor 2005

bëhu prap lotë!

një ditë për ty ndërsa mendoja
nga sytë më rrodhi një pikë lot
kur zgjata dorën që ta fshija
ai fluturoi porsi një zog.

e mori udhët për çudi
e rrahu krahët gjer në re
me cicërima mbyti botën
"Po ti ku fshihesh? Ti ku je?"

ky zëtrishtuar zog i mjerë
aty nën degën e një pjeshke
i vetëm fare në shi e erë
nën vetëtimat e një vjeshte.

tek ti, kur degëza troket
me pika shiu në dritare
a nuk e ndjen se të thërret
me drithërime i vetëm fare?

mos lërë thërrime mbi parvaz
nuk do lëmoshë, nuk do mëshirë
veç kërkon zjarr nga zëmra jote
si përmes resh një copëz diell.

dhe me sa fjalë e përgjërime
i thërrasin njerëzit, kot më kot
" O mërgimtar zëmërplagosur
kthehu në sy, bëhu prap lotë!"

as për rrufe e për gjëmime
ky pëndëkaltër s'do t'ia dijë
drejt zëmrës tënde shkon të digjet
siç digjet flutura në qiri.

edhe tani që rri e shkruaj
në sy më ndizet një pikë lot
unë zëmërvrarë dua t'a shuaj
ai fluturon tek ti si zog!

1988

korinth i nxehtë'93

një greke të bukur e desha me zjarr...
A. Pushkin

mos më thuaj, Olga.Mos më thuaj.
e di që ke pritur një vit sa një shekull.
ke kërkuar me sy nëpër rrugë, nëpër sheshe
dhe atje në Omonia ku bashkohen të gjitha rrugët ke pritur.
por atje dhe ndahen moj Olga - edhe ndahen
e shkojnë larg - shumë larg
për të mos u bashkuar më...
e di moj Olga! E di!
ke kërkuar përsëri në Korinth verën tjetër
po ne nuk erdhëm dot s'e kaluam dot
Qafën e mallëkuar të Botës e ti u trishtove...

kërkove me sy gjatë bregut në vetminë e dallgëve
e pyete gjyshen tënde arvanite:
"përse nuk erdhën, moj gjyshe, ata djemt nga Shqipëria?
me kë do të lahem unë në këtë verë të zhuritur?!
jam gjashtëmbëdhjetë vjeçe, moj gjyshe, dua bashkëmoshatarë
të futem në det me ata - e kur të lahem
të më drithëroje trupi, moj gjyshe - të më drithërojë
kur gjoksi im të preket sado pak nga trupat e çunave.

të atij, dua të them të atij, që ti e di ç'dua të them...

përse nuk vijnë moj gjyshe Afroviti? Përse nuk vijnë?
ata e dinë se unë i pres
me vështrim përtej Peleponezit
si Penelopa
në një kthim që nuk ka kthim".

* * *

ne nuk mund të vinim, moj Olga, nuk mundnim
edhe pse na thërriste gjaku yt i nxehtë
që përvëlonte verën
e trupi yt që na digjte në çdo prekje
kur si delfinë të gëzuar të Egjeut zhyteshim
ujrave të kaltra korinthiote
e kur me stërkala njeri-tjetrin mbulonim
gjithë dëshirë, për të shuar
vullkanin e gjoksit tënd që përflakte
adoloshencën tonë...

e zjarrtë si ti moj Olgë, e thellë si ti
me sy të mëdhej Penelope.
ndërsa unë një Odise i lodhur i dërmuar
me anijen e shpresës të shkatrruar e shokë të mbytur...

* * *

më duhet sërisht një odise e mundimëshme,
më duhet të kërkoj në det, në sterë e nëpër popuj
një Olgë të nxehtë
që ta shterrojë këtë oqean që na ndan
... si ti në atë verë
në atë Korinth përvëlonjës të vitit '93.

atëhere kur tërë Bota të jetë një Itakë
s'do ketë Penelopa që presin.

monica

dy globe

kushdo qofshi ju zonja të bukura
nga çdo rrace e nga çdo vend e në çdo popull
që ju ka falur zoti siç thoshtë Uitmani
pa patur dy globe unë s'mund t'ja af galaktiten time
askujt

as Mis Universit
absolutisht.

por
nëse m'i sillni
kushdo qoftë ajo dhe në çdo kahje
galaktita ime do të jetë në kolaps të plotë
për të ricikluar
të tjera galaktita
sipas ligjit universal
asgjë nuk humbet por transformohet.

mos kini frikë nga këto përplasje
dhe përpiquni t'a zgjidhni këtë mëdyshje.
ndërkohë

natën e mirë
ju burra që mbi sisa lopësh flini.
e mos harroni t'ju kashaisni vithet.
nesër në ora shtatë bëhët zgjimi...

natën e mirë
edhe për të gjith ata
që para enigmës time planetare
stepen!

nuk është faji i tyre që s'më kuptojnë
kur edhe vetë
ndonjëherë
s'e kuptoj vehten time

Boston 2003

e shtunë, mars 22, 2008

BUQETA E TRABOINIT
TË HARRON NGJYRËN …
E FLOKËVE

Nga Fatmir Terziu

Kujto poezinë e madhe të Eseninit për nënën dhe lexo poezinë “Të shkuara” të Traboinit. Lexo dhe sill ndërmend Thomas Hardy’n në “Great Things” [Gjëra të mëdha] dhe rilexo “Tani hymë në Mars” që mban firmën e poetit Kolec Traboini; të vjen si një paralelizëm jetik, jo vetëm si përshtatje. Lexo “Vajza me bishtalec” të Traboinit dhe kujto jo një, por dhjetra poezi të Kadaresë, Agollit, Zeqos, Spahiut … , Sulkuqit, Bales apo Shehut. Të gjitha poezitë janë një model që stilizohet nën duar dhe frymëzime jetike, të gjitha janë një model, origjinal poetik. Kur Traboini i ‘dhuroi’ rreth nëntëmbëdhjetë perlat e strukura nën veladonin e “Floku i kuqërremtë”, të parët që lëshuan sinjalet dashamirëse ishin njërëzit e artit, dhe natyrshëm Vasil Qesari, një nga art-shije-vizion përfqësuesit, që me djersën dhe trurin e tij, ka vite që pushtëzon mendimin e nevojshëm, ka vite që zë vend në pjekurinë e mendimit kritik dhe krijues. Pastaj dhjetra vlerësime, pa përjashtuar edhe atë që shkrimtarë dhe poetë me emër e rikthyen dhuratën e Traboinit si një këmbim-shërbim intelektual. Por ajo që më shtyu të veçoj në shkrimin tim është detaji që gjendet në mënyrën e paraqitjes së poezisë nga Traboini. Veç vlerave që mbart ajo, veç vlerave origjinale poetike, poezia e Traboinit shkon tek syri i lexuesit e stolisur, dhe jo e mbingarkuar, e zbukuruar për të nusëruar, jo e masakruar, e peneluar me një shije dhe një dashuri të cilën një njeri i dashuruar hershëm me artin mund t’a bëjë. Natyrshëm, poezia e Traboinit kërkon vëmendje më të madhe, dhe këtë me kënaqësi duhet t’ia përkushtojmë. Nisja është një anë tjetër për një thënie të njohur, ja fillimi, ja ku filloi, ajo që në fakt ka filluar hershëm, kur emra të shquar të letrave shqipe kanë thënë e stërthënë me tonelata fjalësh për poezinë dhe krijimtarinë e Traboinit. Këto thënie ia dhurojmë buqetës poetike të Traboinit që erdhi në ditë të shënuar, dhe jo atij fillimi që ne e quajmë një nisje, vetëm një nisje… per poezine e nje rruge teper te gjate.

VERË POETIKE

Isha i sigurt se s'do të mbetesha pa e shijuar verën e Bostonit nga vreshtat e Traboinit. Dhe ç'verë! E jo vetëm një gotë, e jo vetëm nga i njëjti lloj (varietet). Verë sa të kënaqesh e të biesh në nanaurisje ëndërrimtare. Ç'u bëmë poetë, më duket!.. Si i tha Khajami verëshitësit?.. Ta dije ti sa e mirë është kjo vera jote, do ta pije të gjithë vetë? Kështu më duket i tha ndërsa rrëkëllente poçe me lëngun e kuq si rubini, a të bardhë si floriri. Po Traboini nuk ka si e pi vetë të gjithë verën që bën, se ai e ka në shpirt ate, dhe është i dehur keqas nga ajo. Kërkon të na dehë edhe ne. Me verë si kjo u dehshim!

Dilaver Baxhaku

LIRIKË E PADISPONUESHME

takim në Paris

mos m’a refuzo një takim në Paris
një shetitje buzë Senës në puhizën e mbrëmjes
pak mjegull pas se cilës të fshihem si zogjtë
nga veshtrimet e njerëzve

asgjë nuk dua pranë meje
veç dritat blu të Shan Elizes në qerpik
në një ënderr të fle e të zgjohem
me ty në takim, në Paris...

të tjerët le të shkojnë te Mona Liza
të mahniten para fytyrës së saj në adhurim
shpirti më është rreshkur nëpër strehëzat e botës
ndaj dua të mbështetem veç në prehrin tënd

....një shetitje buzë Senës në puhizën e mbrëmjes
pak mjegull pas se cilës të fshihem si zogjtë
nga veshtrimet e njerëzve.

mos m'a refuzo një takim
mos u bej lirikë e padisponueshme
sa kohë që jeton, në Paris...



poetika

....është mace sykaltër
që diku mbi çatinë e botës, përpiqet të davaritë
enigma.
ku flenë zogjtë e si mund të bësh dashuri me flutura
në flakërimat e diellit pa ju djegur krahët ?!

poetika noton pa stil në dallgët e ndjenjave
nën ujë e mbi ujë në oqeanin e shpirtit
të ngatrron këmbet ligsht më leshterikë
e vetë zoti të shpëton prej mbytjeve.

poetika vjen e bën dashuri me ty natën
ditën të lë të flesh, por prap lakuriq në gjumë
të shfaqet.

shkurt 2008


sythe bore


paske lindur në shkurt, si unë, mikja ime
me një fat e një nëmë të përbashkët
të lindurit në shkurt janë dashnorë të zjarrtë
dhe vuajtës të mëdhej gjithashtu.
fatin nuk ndrrohet, s'ke çfarë të bësh
veç në duart e tij të lëshohesh

megjithëse ka një magji dimërore
ndoshta eskimezet profanojnë kështu:
kur dy vuajtje si dy trupa bashkohen në një
shkrin akulli, nisin e cicërijne zogjtë
e nëpër drurë shfaqen sythe bore...
që bulëzojnë me një puthje ..

po të ishim bashkë në ditëlindjen tënde
sa lule do të çelnin, e sa zogj
do të cicërinin sonte?!

20 shkurt 2008

zhvishu!

a jane gjijtë e tu diell
a nuk jam unë toka që dielli yt e ngroh?!
lakuriqsia jote është pushtet mbi jetën
fruti duhet ngrenë, fara duhet mbjellë
ndaj zhvishu mikja ime....eja, mos u dro!

bjerrakohës

tanë jetën u kërrusa mbi ca marrëzina që quhen lirika
pa u lodh derdha mund e pasion
por trupi ftohet e mendja gjithashtu
e pasioni davaritet nëpër mjegull
pa e ditun se nga ashte kahja e dritës
kënaqësisë së librit pa i ndi pikë dëshirë
se vjen një kohë - o Zot - një kohë kur dorëzohesh
dorëzohesh e vetquhesh bjerrakohës...


bigami

eseja dhe poezia, Shilla e Karriba ime
të gjitha shtigjet m’i zënë
kohën peng ma marrin
e nuk më lënë të shfaqem kurrë në Itakë.

afrohen deri në flirt për vdekje
por kur i shoh të puthen e nduken
si Safo në delir me vajzat e ishullit Lesbo
egersohem në tërbim e nxihem si Otello
se të dyja janë Desdemonat e mia

në ereksion për njërën- orgazëm për tjetrën
pa ditur kurrë ku më fle dashuria...

GJAK BLU

KOLEC TRABOINI

gjak blu

lirikë thirrore për thyerjen e pasqyrave

ka dekada që rri përballë një pasqyre
sa xhami ka nisur të shfaq rudha plakje
borëzohet fryma ime mbi qelqin e ftohtë
përditë e më shumë drita e shkelqimi i lbyren
nën shtresëzat e argjenda pas së cilës fshihet hija jote.

i rrokëzoj fjalët si prush nën hirin e vatrës:
më fal një buzëqeshje, të lutem, në këtë pasqyrë
ku vetja më duket një kështjellare idiote
kështjellare që përpiqet me veshtrim
ti rrëmbejë qiellit yllin e galaktitës gjinore
një yll që kurrë nuk mundi të më shfaqet.

ti geni im i fisëm me gjak princor blu
ndarë përgjysëm, i farëzuar në pesë shtete
në pasqyrën time asnjë shprese nuk kam të shoh
tashmë nën velaturën gri të një ëndrre të moçme
shqyer prej këngës së këndezave londinezë, magjikë
që zbojnë frikën e vet e hijet e natës
përtej agut e pragut e makthit të sotëm.

pse hesht, pse nuk shpallesh ti geni im i largët
prej një guri e një druri, prej një uji e një poç balte
me të njejtët shpërngej na lidhen kur ishim motake.
edhe miturifantazëm të ishe, tashme do të ishin rritur flokët
që mua mi nxin nata kontinentale e fundnëntorit
e ty ti lyen vjeshta me pigment oqeanik okërr.

dil, geni im kozmik
shfaqu pertej kolonash e siparesh antike
jam këtu në këtë humbellë eskiliane me shekuj pritje
thyeje pasqyrën, të shpëtoj edhe unë prej vetvetes
më kot vertitësh nëpër të tjerë qiej e të tjerë planete
eja, thama lotin e kaltër pikëlllues në qerpik
në nostalgji për imazhin tim tek një tjetër
kemi të dyja gjak princor blu
ti je unë e unë ti që prej dymijë vjetësh!

17.2.2008

SHANEL

SHANEL

sot është një ditë e zakonshme dimri mbi glob
trenat zvarrën si dinosaur metalikë në mjegull
diku bie shi, ditë me diell diku tjetër
bora dyndet në Ameriken e Veriut egër

në ekranet televizive tymnaja të trëndafilta
një grua bjonde a një burre i zi do jenë USA- president
komente të shumta për ikjen e Bushit e trazirat në Kenia
CNN 24 orë - por asnjë lajm nuk thotë për Shanel.

Shanel është një vajzë shqiptare e sapolindur në Barcelonë a Trieste
e sotmja që qan e nesërmja që qesh hareshëm
e nesërmja që nuk është larg, tek pragu i derës
ajo në të ardhur, ne duke ikur... në botën tjetër.

të mos e zgjojmë, lërëni të flërë
koha e sfidave lozonjare më pas do të vijë
akoma më pas do ndez zjarre në vështrimet e djemëve
kapriçioze si erë në mes tyre kur të gjëndet

ajo tani nuk dëgjon- as kupton sigurisht
ka kohë për të kuptuar e dëgjuar e, deri atëherë
le ti këndojmë një ninullë dashurie të përjetshme:
Bota sot rilind bashkë me ty, Shanel!

k.traboini, janar 2008

Analiza poetike

BOTA "RILIND"; … EDHE ME TY SHANEL!


Nga FATMIR TERZIU
“Bota rilind sot bashkë me ty Shanel!” Një derivat katërcipërisht tërheqës, që buron nga një figurë letrare e tejzgjedhur e që dominon në katër komponentë filozofikë-letrarë. Së pari është Bota që na rethon me të mirat e të këqiat e saj, është vendi, hapësira e kësaj bote të madhe apo të vogël ku shtrihet qënia e gjallesës së vogël shqiptare, është ana fizike e kësaj materie në sensin material, pra është imagjinarja dhe e prekshmja që gatuhet në nocionin ‘Botë’. Së dyti është procesi i fjalës ‘rilind’ që kalëron magjishëm në itinerarin mendje-analizë dhe pushon në koinçidencën e arritur letrare të fillit që zë fjala poetike. Lindja-dhe rilindja si process i tendencës për një të tashme, e një të ardhme ëndërrimtare me pamjen e mitakes, njomëzakes së fjetur, në bukurinë e saj përrallore. Së treti është termi logjik i së tërrës, ‘përfaqësimi analitik’ i fjalës “bashkë”, që nënkupton ‘grupin’ e përfaqësuar nga vogëlushja, moralin e grupit që pasqyrohet në figuracionin e përzgjedhur dhe së fundi është vet simbolika e një pafajsie të sapoardhur në këtë botë që rilind bashkë me të.
Është një figurinë njërëzore, një frymëmarëse e lirshme, ende pa ëndërra, pa analiza, pa filozofi të botës që e priti në mesin e saj, pa moralin e njeriut që pritet t’i depërtojë në ‘qenien’ e saj njërëzore. Është një Shanel, që pena mjeshtërore e poetit Kolec Traboini e përzgjedh dhe e sjell jo vetëm të shkruar, vargëzuar e poetike, por edhe të stimuluar me shijen artistike të një moderacioni prekës, shijues e të ndjeshëm.

Aty është tërë kompleksi i një detaji filozofik, me të cilin më tej argumenton vjersha e tepërarrirë e Traboinit. Ashtu si një rrëmbim momental, të cilën vetëm poezia ta dhuron, kur mendja e pikëtakon atë, vjen edhe kjo “Shanel” fytyrë-poetike e detajuar në mendjen dashamirëse, për tu fiksuar e mbetur gjatë.

Në rregull! Ajo rron gjatë. Pas kaq kohe vjen dhe të pushton ndjesinë një poezi, që nënshkruan një emër, një Shanel, e që mund të ishte njëmilionë apo bilionë emrash të kësaj bote dhe natyrshëm edhe pse është Shanel, 'shqiptarja e vogël e penel-penës së Traboinit', aty është e Gjitha, aty është dhe pushon pafajsia e kësaj moshe e kësaj ndjesie që nis me zbrazëtinë e me gjuhën e saj, heshtjen e pafajshme. Pra aty edhe janë edhe s’ka nevojë për emra. Aty janë gjithë emrat, aty janë gjithë qeniet e tilla, nën siglën Shanel.

“...të mos e zgjojmë, lërëni të flërë
koha e sfidave lozonjare më pas do të vijë
akoma më pas do ndez zjarre në vështrimet e djemëve
kapriçioze si erë në mes tyre kur të gjëndet..."

• ZBRAZETIA MIDIS DERRIDE DHE HEIDEGGERIT; "FILOZOFIA" E TRABOINIT
  

Zbrazëtia! Zbrazëtia është lëshuar në këtë botë pa praninë e Shanel që të bëjë realitet mosekzistencën e të plotësojë atë që Derrida e quan ‘hapi i munguar në një hap’. Natyrshëm, sot është një ‘ditë e zakonshme’ thotë Traboini, një ditë ku ajo s’përjashtohet nga ditët e shumta, por kjo ditë për poetin është:

“sot është një ditë e zakonshme dimri mbi glob
trenat zvarriten si dinosaur metalikë në mjegull
diku bie shi, ditë me diell diku tjetër
bora dyndet në Ameriken e Veriut egër…”.

Natyrshëm sot është pra, kjo zbrazëti foshnjore e mbarsur me zhurma, që Traboini e zbulon në detajet e Jacques Derridës dhe në sytë e pikturuar prej tij tek engjëlli njërëzor, Shanel. Por zbrazëtia është normalisht një aleat i ngushtë edhe i karakterit në hapësirë. Çfarë është filluar që herët të sillet si një sukses i konsideruar në hapësirën poetike dhe përkatësisht në art-poezinë bashkëkohore, një spekullim detajesh artistike të ‘afër-sisë’ dhe ‘distancë-s’, të premtuara nga Heidegger në punimet e tij analitike tek “Arti në Hapësirë” (Art in Space) (1968), ka gjetur një kompleks labirintesh në rrugën shumëdegëshe të piketuar nga Traboini për të dhuruar një gjuhë provokuese, ose mësaktë një gjuhë mendje-ngacmuese.

Në konsideratën e kësaj logjike pikëtakuesja e estetikes në letërsi dhe kompleksit meta-linguistik zbulohet kuptimi i të mundshmes për të nënkuptuar posibilitetin dhe limitin e termit ‘relatim’ dhe ‘dialektik’. Duke përshtatur termin Derridian, kompleks identitetesh të një artifice, prurja letrare e Traboinit motivon diskursin dialektik por edhe vihet në funksion të mjetit topologjik të variacionit.

Këtu janë zgjidhjet e gatshme se si çdokush mund të startojë këtë trajektore në rrugëtimin e tij në hapjen e një strofe si kjo:

“Shanel është një vajzë shqiptare e sapolindur në Barcelonë a Trieste
e sotmja që qan e nesërmja që qesh hareshëm
e nesërmja që nuk është larg, tek pragu i derës
ajo në të ardhur, ne duke ikur... në botën tjetër.”

Këtu si një i sapombërthyer në tërë kompleksin e artit, krijimtarisë, gazetarisë, filmit dhe kërkimeve akademike, natyrshëm kam edhe ndjenjën e kundërshtisë për atë që ndoshta do të përkiste në një demarkacion të së ashtuquajturës poezi të strukturuar ‘nga jashtë dhe nga brenda’, që në themel huazon fjalën e arkitekturës për të thënë se pena e gjallë dhe prodhuese e gjen vet ‘mjeshtrin’ disa-profesionesh që i duhet sot kësaj bote të artit krijues, të cilën Kolec Traboini nuk e kursen dhe madje e vërshon cilësisht.
Ngjashëm unë gjeta tek Derrida në Wegmarken një gjuhë të cilën Traboini e ka gllabëruar fuqishëm dhe e deprovon me magjinë e tij enkas për një “peisazh” si ky që figuron tek fatura e heshtjes së asaj që Foucault e quan “heshtje të fuqisë dhe diturisë”:

“në ekranet televizive tymnaja të trëndafilta
një grua bjonde a një burre ... do jenë USA- president
komente të shumta për ikjen e Bushit e trazirat në Kenia
CNN 24 orë - por asnjë lajm nuk thotë për Shanel.”

Dhe duke marrë borxh termin e Traboinit edhe unë natyrshëm i premtoj heshtjen Shaneil:

“të mos e zgjojmë, lërëni të flërë
koha e sfidave lozonjare më pas do të vijë
akoma më pas do ndez zjarre në vështrimet e djemve
kapriçioze si erë në mes tyre kur të gjëndet

ajo tani nuk dëgjon- as kupton sigurisht
ka kohë për të kuptuar e dëgjuar e, deri atëherë
le ti këndojmë një ninullë dashurie të përjetshme:
Bota sot rilind bashkë me ty, Shanel!”

Por, heshtjen nuk ia “dhuroj” Traboinit, kompleksit Shqiptar!

Londër, Shkurt 2008

http://fjalaelire.sampasite.com/blog/POEZIA-E-KOLEC-TRABOINIT.htm

Asgjë nuk shkruhet rastësishëm! As poezia, as kritika për të dhe, aq më pak "të lexuarit e analizës" prej autorit të poezise, nuk ndodh atykëtushëm!
Sepse: duket sikur nuk ke pasur synim, duket sikur nuk je nisur të arrish diku, duket sikur ke dalë aty ku dole rastësishem, se kush guxon ndonjëherë të shprehet se "rasti është mbreti i botës"...! Por vetëdija e plotë nuk është veçse respektimi i urtë i nënvetëdijes, të cilën quajeni po deshët edhe Vetja Instiktive! Në të vertetë duhet të lindësh prej një nëne, që pastaj të kesh pse të duash nënën; duhet të lindësh pasardhësin tënd që të kuptosh paraardhësin, dhe duhet të mbetesh pa frymë për fëmijen tënd, që lexuesit të marrin frymë njëherësh me ty, duke lexuar poezinë tënde për një fëmijë fiktion!
Kritiku, e si mund të mos jetë veçse zbuluesi yt, gjersa arrin të bëj lexuesin e autorin njëherësh dhe bujarisht të vendose përpara syve pasqyrën?! Aty, janë gjithë frymët: e heroit, personazhit, lexuesit dhe krijuesit, gjerë në atë mbivendosje sa nuk ka pse kerkohet identifikimi i tyre. Është vetëm krijimi që duket.
Ai që njeh veten, dhe që di të dojë tjetrin, vetem ai i rrëfen tjetrit ç'ka dhuruar, duke menduar se thjeshtë ka ofruar ç'ndjen...
Tashmë, pas analizës së Fatmirit dhe konsiderimit të saj prej Kolecit, edhe poezia e tij po më duket edhe më e bukur: ajo ka qënë ajo që është, por nëpërmjet kësaj marrë-dhënieje të pafundme, me ndihen edhe mua të zbuloj veten atje.

urime,
Faruk Myrtaj
Toronto, 7 shkurt 2008

Një poezi me ndjenjë. Ta ka ënda të lexosh e ta rilexosh . Poezia është ndenjë dhe kjo Shanel është ndenjë, është krijim i mirfilltë poetik i një krijuesi që është marrë gjatë me artin, duket se poezinë e ka brenda në shpirt, mjafton të hapi rubinetin pa u sforcuar për të shkëputur poezinë.

Gëzim Llojdia
Vlorë, shkurt 2008

Mirënjohje për analizën poetike dhe opinionet tuaja për "Shanel".

Kur e kam shkruar nuk kam pas parasysh asnjë platformë estetike apo aspekt filozofik, por thjeshtë një vogëlushe shqiptaro-europiane, me fytyrë ëngjëlli që i shtohet kësaj botë e që në të vertetë me qetësinë e brishtësinë e saj e ngërthen brenda vehtes atë, pra botën. Koha ndrron në mënyrë të pakuptueshme e ne shpesh herë harrojmë se çfarë ngjet, na duket se jemi më të rëndësishmit, na bëhet se jemi të përjetshëm. Harrojmë se jemi pjesëz e një stafete, hallkëz fort e vogël në zinxhirin e të pafundmes. Dua me sinqeritet të pohoj se duke lexuar analizën mbi poezisë sime "Shanel" nga kritiku e krijuesi Fatmir Terziu, mbeta i befasuar sepse ndesha njeriun me dimension në fushën e analizës letrare por edhe njeriun e njohurive të thella në dijet e filozofisë së artit. Të paktën unë si autor i poezisë “Shanel” u gjënda para një analize mbreslënëse. Analisti Fatmit Terziu zbulon mjeshtrisht edhe atë dimension të poezisë, çfarë autori e ka krijuar falë subkoshiencës që edhe ajo është pjesë e proçesit krijues. Krijimi i goditur është si ajsbergu që nuk mund të jetë vetëm ajo pjesë që shihet në siperfaqe, por dy të tretat nën ujë mund ti shohin vetëm zhytësit e studiuesit e thellësive. Ashtu ndodh edhe me kritikët e plotësuar e dimensionuar të letërsisë të cilët, edhe ata, zbulojnë misteret e padukshme të krijimit. Fatmir Terziu në aspektin e analizës poetike deperton mrekullisht në çdo qelizë të strukturës, ideve dhe figurave. Eshtë kjo jo vetëm dhunti njerëzore por punë studimore skrupuloze që e nderon. I jam mirënjohës.

Kolec Traboini
Boston, 8 shkurt 2008

MARIE LAFORET

MARIE LAFORET

...forever!

Vazhdo ta duash, miku im Simbad, ta duash
Marie Laforet është diç më shumë se dashuri
është një karusel ëndërr pas së cilit varemi
e kalamendemi tërë jetën si fëmijë. Mendo për një çast të mos kishte Marie,
përtej së tashmes do të kish veç pikëllim,
çdo mëngjez më me gëzim zgjohemi
kur shpresojne me Marien të kemi takim... Tundimet për të bukurën shpesh shfaqen si Itakë
udhëtimi drejt së cilës, kurrë nuk ka mbarim!
ti do ta kesh Marien në krahë,
nëse kurrë s' lodhësh në kerkim ...


k.traboini,
Boston, janar 2008

Fotografia - Potret i Marie Laforet e cila ndodhet edhe sot e kësaj dite, në një hyrje të pallatit 292, pra në shtëpinë time, në Vlorë.

SIMBAD

Kliko: http://AMARUS.over-blog.com

për të parë web-sitin e Simbadit: AMARUS

PARFUM TRËNDAFILI

CENTER

TRABOINI

parfum trëndafili

A.M.

a drithëron ende kur pas një dimri të lodhshëm
të shfaqet Shën Valentini, lakmuesi i zemrave njerëzore?
përpiqet ai të pushtojë apo ti e ke robëruar
e si një skllav dashurie
ta mbulon gjoksin me trëndafila?

nuk di asgjë se çfarë ndodh në Romë
por veç aromën e parfumit të trëndafilave t'a ndjej
m'a sjell oqeani përmes dallgëve dimër qoftë a verë
e drithërohem kur mendoj
se me trëndafila të mbulojnë të tjerë...

2008.

profumo di rosa

A.M.

…tremerai ancora dopo di questo l’inverso faticoso
Quando si presenterà occupatore dei cuori umani, S.Valentino?
Sei tu che lo hai dominato o invece lui che ti ha conquistato
A ricoprire tuo petto come uno schiavo dell’amore
…con il profumo delle rose?

Che cosa succede a Roma non so più niente,
Sento solo il profumo delle rose da lontano
Onde dell’oceano li portano che sia estate o l’inverno,
A coprirti delle rose saranno diversi…
…tremò tutto, quando io ci penso

përktheu A.M.

sindroma e Mona Lizës

je mrekullisht e kujdesshme po aq sa e bukur
ndaj i pres me kënaqësi urimet e tua
kur viti ndrron e ne kurrë, pa e parë njëri-tjetrin.

çfarë është kjo e dëshirë, sa fshehtë aq tunduese
ky rit i vjetër njerëzor dëshirash të largme
për ndjesi tejoqeanike në dy kontinente.

cili është kodi i fshehtë i nostalgjive të zemrës
për Mona Lizat tej kohës, tej e përtej hapsirave
të kamotshme, të djeshme apo të sotme.

po me këtë enigmë, që brenda meje e teje flë
kur, po te ishim njohur e puthur qoftë dhe një herë
mund të harroheshim përgjithnjë.

e dimë që mund të mos i takojmë kurrë
e megjithatë digjemi për puthjet e Monave...

2008

Roma në shi

nuk di, në Romë, a e njohin fjalën falje
përtej sinodit hyjnor me shenjtorë të përvujtur
që lotët i huazojnë prej qiellit
e ne të dy na pikëllojnë në Termini
stacionin e ardhjeve e ikjeve pa kthim.

pse më shikon e rreptë si një Patrice
tek lexon në sytë e mi dëshirën e puthjes,
sikur prisje të vinte një shënjtor, jo një njeri?...
kam ardhur ndryshe nga pelegrinët
ndryshe nga statujat e gurta në Sheshin e Shën Pjetrit
akoma më ndryshe nga papët katakombeve
kam ardhur të marr diell e shpirtin ta mbush
me aromë kristanemash njerëzore

ndaj të pyes:
për këtë ardhje ndryshe
fjalën falje zemrat a e njohin?

qan Roma - Termini në shi
si statuja të lagura shenjtorësh, ne të dy...

ujore

fryma e një kohe në kujtesë na mbetet
e ujshme si sipërfaqja e deteve
dhe stuhitë e reshjet kështu e lënë imazhin e vet
duke krijuar relieve në gurin që tretet

si pluhuri bëhemi të tepërt
e lumejt na marrin me vete...

SHEN VALENTIN I PERGJAKUR

Shën Valentin i përgjakur

... i vetmi krim që bënë: u dashuruan,
kur atdheu qe kthyer në skëterrë
e djajtë me sfurqe mbretëronin ...

një tragjedi, nën një pallto të vjetër, me emrin Eros
fanepset vetmitar, pikëllues në Bronx të Nju Jorkut
në prag të Shën Valentinit të përbotshëm 2008.
“Stand and ufold yourself! - qëndro e shfaqu!”
kumbon zëri tragjik hamletian që pesë shekuj!

ne ecim përskaj shetitores ku shfaqet fantazma
i thyer, i kërrusur, i shpërbërë, ish-njeriu
e, në vend që të heshtim si Budë, i lehim si qentë
pallton e eremitit, si në të djeshmen, vazhdojmë t’ia shqyejmë
ende në ndërgjegjet njerëzore ka bllanga gjaku...

anipse sipari i tragjedive Romeo e Zhuljetë ka rënë
e bota e ka tejkaluar terrinën e mesjetës
hijet vazhdojnë të jetojnë brenda nesh
kobe brenda njeriut: Stand and unfold yourself!
ju xhelatë të dashurive në mes nesh, qëndroni!

plagë mbi plagë e dhembje mbi dhembje
ende mbi trup e shpirt të Shën Valentinit të përgjakur
Jagot edhe nga varri vazhdojnë t'a vrasin
për hesap të një mizorie që s'guxon të kthehet!
stand and unfold yourself, koha ime!...No more!

Kurrë më mos e kthefsh njeriun në fantazëm!

ktraboini, 9 shkurt 2008

.

TRI VJESHTA

KOLEC TRABOINI
Lirika fundvjeshte 2007

tri vjeshta

në mos përgjithmonë, të paktën e pata në tri vjeshta
në tri stinë pashë drunin e mollës të zhvishej
të hidhte poshtë tek këmbët e mia edhe gjethen e fundit

atëherë, kur në degë kishin mbetur vetëm fruta të pjekuna
si diej që zhyteshin muzgjeve në det
ndjeva dallgët e mia që pushtonin leshterikët e brigjet të fjetuna

e rroka me puthje lakuriqësinë drithëruese
mbi gjinj i vura gjethe të kuqërrëmtë
e piva deri në fund pikën e lotit në sytë e saj eterikë

më dha çdo gjë që kishte, me zjarr e me flakë
detin tim e përpiu pa mundur të shuhej krejt
se i duhej pak prush për të nesërmen për trupin eshkë

në mos përgjithmonë, të paktën e pata në tri vjeshta
e tri vjeshta nën floknajën e hanës, nuk janë pak për një jetë.


miken nuk ma zënka gjumi

mokrra pa një kokërr gruni
miell mullini s'nxjerr aspak
të djeg trupi, ndizet gjini
ç'po lëngon i mjeri shtat.

moj kumuri me sy të zi
kësaj nat' s'i gjendet fundi
pi një kamomil të nxehtë
shko në shtroj të zërë gjumi.

o moj mikja zjarrpashuar
të jam larg e dot s'të vij
ban' durim netët e gushtit
pijë një kamomil e fli.

fli moj fli, të marrtë lumi
pi një kamomil e fli
se ja pak e erdhi vjeshta
cicat si një qengj t'i pi.


fëmija tek poeti

një poet i vërtetë është i pa të keq si një fëmijë
të cilin për këtë shkak
gjithmonë mund ta zësh ndër gabime.

mos kërkoni prej tij llak për kozmetikë
mos kërkoni prej tij miklime
ai është si pasqyrë ku shihni veten tuaj përditë.


dy shpirtna në paqe

a ke ende andrra e ambicie për të nesërmen
në kokën tande të bukur me halle shumë

a i shtrëngon ende grushtet e tua të vogla
të qëllosh në fytyrë monotoninë e jetës

apo me një kafe e një cigare, në u ndodhtë në paketë
pikëllon në vetmi e harron vetveten?

në je dorëzuar ti, i vdekur jam dhe unë
në qefinin e ditëve pushofshim në paqe!

AQUARELLE

kolec traboini

MESNATË ROMANE


Më përvëlon ende zjarri i dëshirave,
si atëhere kur u gjënda në Termini - me nxitim,
tek prisnja autobuzin e fundit të mesnatës
në Romë, ku perjetova shekullin tim.

Ëndërroj të digjem sërisht e sërisht
e nën harqet e Koloseut të rri,
nën drita neonesh ky vertiten fluturza
e yjtë e Romës bëjnë dashuri.

Dora ime që dridhej, ende mban,
nxehtësine e gjirit të mesnatës romane
e sa herë kam mall, e vë në faqe ta ndjej,
me nostalgjinë e vjeshtës italiane.

Dimër 2003

kolec traboini

( poète albanais )

aquarelle

je dessinerai l’arcade de ta porte
le coin de la rue ou ce matin tu es passée,
le vert sapin ou tu as couché ton regard
la flamme d’un éclair qui nous a embrasé.

je jetterai sur l’aquarelle les gouttes de la pluie
qui descendant du ciel tendrement t’ont touchées,
les oiseaux d’hiver tremblant aux vents froids
qui ont trouvé refuge dans la rétine de tes yeux.

j’esquisserai l’image d’un taxi
qui t’attendait à Belle Avenue,
je garderai les feux rouges allumés
pour que tu ne puisses partir à jamais.

je jetterai sur la toile des tulipes intimidées
et des sons plaintifs d’un piano lointain,
fleurissant sur ta bouche en refrain "pour Elise"
dégelaient les glaces d’hiver de ce matin.

de cette rue je garderai toutes les études
espérant que de nouveaux tu apparaisses …

traduit de l'albanais en français par VASIL QESARI
Samedi 24 février 2007

kolec traboini

akuarel

do të vizatoj harkun e portës tënde
e këndin e rrugës që kalove në mëngjez,
bredhin ku mbështete vështrimin
e flakërimen e rrufesë që mes resh u përndez.

do të hedh në akuarel pikat e shiut
që zbritën nga qiejt e të prekën,
zogjt që u gjënden të mardhur përjashta
e në retinën e syve të ty strehëz gjetën.

do të skicoj imazhin e një taksije
që të priste në Bel Avenju,
semaforët e kuq do ti mbaj ndezuar,
që ti të mos ikësh kurr më që këtu.

do të hedh në telajo tulipanët e drojtur
e tingujt e një pianoje të largët,
që mbinë si motiv në buzët e tua
"for Eliza" që atë mëngjez shkrinte akuj.

do të marr çdo etyd që u gjënd në udhën tënde,
me shpresë që brenda tyre sërisht shfaqesh ti.

Përkthyer nga shqipja në frengjisht nga: SIMBAD

Jeudi 19 avril 2007

EKSTAZE

Më lër sisën ta prek
Buzët t'i thith si llavë e zjarrtë
Dorën ta vë në shkurrën e bukur
Përtej saj të dy jemi të humbur

( Nga cikli "Delir stine" - KOLEC TRABOINI,Boston 2007 )

E PAKRYER E THJESHTE

k.traboini cikel

e pakryer e thjeshtë

...na u kthye jeta
paçka se në tërë aeroportet e botës njëritjetrin kërkuam
kurrkund nuk me pe e kurrkund nuk të gjeta

për ne të dy kjo jetë qënka e mbushur me pengje
pasione endacake metamorfuar në brenga
që do na mbinë si shkurre mbi varr

fole për zogjë të mardhacakë
që pa dashuri u shkon jeta.

...edhe në u takofshim edhe mos u takofshim
tanimë që u thinjëm, është barabar!!!

Tiranë, 22 Tetor 2007

Postmortum

nuk më hyn vetja në qejf, mik-armikja ime
jam ujk i vjetër, nuk e bëj pre vetveten
lëkura ime do shitet vetem si të kem vdekur
me këtë bindje i mbyll sytë ma lirshëm
e nuk ndjej dhëmbje kur të shkoj
në botën tjetër...

sa i rendësishëm jam, ma thuaj kur të kem ikur
të bëj "një shtetitje të detyruar" diku tjetër
kur të jem kthyer në një brengë kockash
akoma ma përtej, kur të më kenë djegur
e në dorën tande të mbetet një grusht hi

atëhere më thuaj, kush ishte e kush është poeti
ç' ka mbetur në këtë botënga ai.

Pikaso ka bërë portretin tim

monologu i një modeli

Pikaso ka bërë portretin tim
qafën të terhequr, pak të gjatë
flokët të zeza, al kapelo
sytë të terhequr, me pak pikëllim

ca tëndafila me arome Spanje në mur
mendimin ma çojnë në det, larg
andej nga ikin ca varka të vjetra
që më lënë të vetmuar gjithnjë pas

ende kam një orë që ka mbetur
në çastin kur peneli më boje nuk kish
kur me njërën dore Pikaso firmoste portretin
me tjetrën më zhvishte krejtësisht.

mbeta perjetë në keëtë telajo
mjeshtrin e varrosën mjerisht
ëndërroj si Krishti të ringjallet
të më pushtoj dhe një herë marrëzisht.

Pikaso ka bërë portretin tim
në kornizë më ka vënë të qëndroj

qafëzgjatur në një vështrimpritje
për një puthje perjetësisht të ëndërroj.

...si Zorbë

po nuk pive një gdhenke ujë Atdheu
por nuk e çape një kafshitë në shume vite
je tjetërsuar, je bërë i huaj, ke mohuar vetën

më mirë një kthim ala Zorbë në vatren e vjetër
anipse i trishtuar prej varfërisë e mjerimit
do ta ndjesh vehten, më mirë se kudo tjetër.


fjalë pafund...

vetëm vjeshta para se të dorëzohet
i rrëzon të gjitha gjethet
e zhvishet krejtësisht
zverdhet, mërdhin, ngrin
si ti mikja ime, kur i lëshon fjalët pa fund..

po a futet në krevat një vjeshte pa gjethe
si mund të flërë njeriu me një trung?!

ti duhet ta zbulosh të verteten!

...të verteten qoftë dhe zhgënjyese
që ende gjallnon brënda meje
brenda moshës e brënda ndjesive
që dashurojnë edhe gjethet.

koha e largësia nocione janë
s'më pengojnë të dashuroj krrelat e tua
sa më shumë të pamundura të jenë
aq më tepër i dua...

ti duhet ta zbulosh të vertetën
të vertetën e lakuriqtë brenda meje
duke ardhë e lakuriqtë tek unë
si qiell që flakërin pas një rrufeje

ti do të arrish ta zbulosh të vertetën
duke fjetur bashke e duke u zgjuar
duke parë ëndrra me luledele
duke këputur petale: të dua -s'të dua!

...të vertetën për veten dhe për mua !

dilema

pasurinë, bukurinë a dashurinë
cilën do të zgjidhje, më shkruan
e harron se tashmë jam i moshuar
e kush ka thinja më të bukura se mijat

plot pleq të bukur si unë bota ka
po ç'e duan pasurinë në këtë vërse
kur tërë jeten nuk bënë dot një para

si mund t'a përzgjedh dashurinë
tashmë kur sytë kurrkush nuk mi hedh
e vetmja alternativë që më mbetët, pra
të zgjedh ty, që nëpër dilema më përsjell.

eternale

mund të jesh skeptike në idilet eternale,
por mos harro se nuk ka gjë të pangjashme.
për gjërat që nuk i takoj dot në këtë jetë
shpresoj ti takoj në tjera planete
ndaj do t'me dëshpëroje po të me thoje
se pertej kësaj jete nuk ka më tjetër

ndërkohë do të më gëzoje me një premtim
që kur të kem vdekur

të më sjellësh pranë një tufë me lule
e unë do të them që nga qivuri
ashtu si dinë të flasin veç të vdekurit
me gjuhën e erës:
"Po tani, a e beson sa të kam dashur?"

me shumë me trondit mosbesimi se pamundësia
edhe atëherë kur të jem bërë pluhur
nuk ka rëndësi në vdes sot apo neser
I Love You, Di! Forever!...

fundvjeshte 2007

MOS VDIS DASHURI - DON'T LET LOVE DIE

MOS VDIS DASHURI

Mesnata e dhjetorit zbriti në tatëpjeten e shkallëve
me flokë të lëshuar e ftyrë të çjerrë
si në vdekjet pagane
unë jam i vetmi dëshmitar i vdekjes tënde
me një cigare të ndezur
që mezi i ngroh sekondat e fundit që s'duan të ikin...

Tani askush s'përgjon vetmine time
tani mund të rri vetem me mendimet e mia per ty.
Të tjerët flënë të harruar
harku i dorës sime përkëdhel imazhin tënd
hapsira që ti i merr errësirës ështe fare e vogël
dhe frymemarrjen ta ndjej paksa të mbytur...
Vetem kaq!
Oh sa pak dashuri na afroi jeta!
Diku larg nje gjoks i çjerrë përcjell një këngë

këngë me dhëmbje e brengë
për diçka që ka ikur e s'kthehet kurr më
për diçka të shtrenjtë.
Pastaj heshtja hajdute vjen të rrëmbejë fjalët
në retinen e syve tanë të njëllojtë vjen imazhi yt
i mbledhur kruspull
dhëmbët kafshojnë urrejtjen
e dënesat në zemren tënde sa vinë e shtohen.
Duan të rrëmbejne trokitjen nga zemra jote
e ti s'e duron dot këtë dhëmbje...

Të rëndojne supet
drithërojnë qëpallat si fletëza mbi ujë
me një peshë të tillë edhe degët e lisit thyhen
siç u thye sontë nje kockë gjoksin tënd
prej nga doli një zog i kaltër, krahëthyer
me përpëlitjen e vuajtjes
e rend në të katër horizontet i dehur me ndjenjen e lirisë
rrugën për tek unë e di, por ai bie në sokak pa frymë

në sokakun e të marrëve ku era argas fytyrat e njerëzve
pa dashuri
se dashurinë e kanë mbyllur në burgun e gjoksit
e nuk gjen kurrkund një sokak ku njerëzit të duhen
pa frikë...

Ndersa unë kërkoj të mëlcoj dhëmbjen e plagëve
nata e errët indiferente
si fshesare hedh në kosh çdo kujtim të djeshëm
duke vendosur pushtetin e heshtjes
duke shuar fenerët e shpirtit
duke m'i shtuar kështu shtërngesat e zemrës.

Nata heq zvarrë patericat nëpër rrugët e qytetit
më kot e shtyj- ajo çalon si e çmëndur
dhe s'do t'ja dijë se e pres të nesërmen me ankth.

Kam një trëndafil të zjarrtë që më përvëlon në buzë
kam një rrahje në gjoks që po ma çan zemrën
dhe s'kam ç'të të jap në këtë natë veç një buçete me yje
e hënën që varet si shportë mbi kokën tënde
me puthjen e nesërme- kur të dalë dielli
nën thirrjen e zjarrtë të Nerudës
Mos vdis Dashuri! Mos vdis!

Se neser nuk do të jesh kurrgjë më shumë se një muranë.

Tiranë, 14 Dhjetor 1988

DON'T LET LOVE DIE

Midnight December slipped down the steps
With Her hair down and scrapped face
As in a pagan death
I am a lonely witness of your death
With a lit cigarette
That can barely warm the last second that won’t go

There is no one to witness my lone less
Now I can sit alone thinking of you
Everyone sleeps
The arch of my hand caresses you image
The space you take of the darkness is small
I feel your slow breathing
Just this, only this
This is how little love life has allowed us
Somewhere in the distance a scrapped chest sings a song
A song about something that is long gone
And can never return
A song of something precious…
And then silence comes to steal away words
In the eyes your image has shriveled
Teeth pull back hatred
And the pain of the heart grows

They want to take away the beats
Of your heart and you cannot endure this pain
Shoulders feel heavy with burden
Eyelids tremble like leafs floating in the water
This weight can break trees
The way that a bone
Broke today from your chest
Releasing a blue bird with broken wings from sufferings

Flew in the horizon drunk with feelings of freedom
He knows to where I am
But he falls on the ground breathless

In the sidewalk of madness where winds harden the faces of people
That feels no love
Because they have locked up love in a prison inside their chest
I cannot find a path where people can love without fear
While I seek to release the pains of my wounds
The night is indifferent
It wipes away every memory
Of yesterday
By establishing the rule of silence
By putting out lanterns of our souls
And adding the constraints of my heart
The night drags around the streets of the city
I push it away pointless
She drags with madness
Careless If I anxiously await tomorrow

I have a burning rose in my lips
Beats ripping through my heart
And I have nothing to offer
Except a bouquet of stars this night
The moon hangs over your head
And a kiss for tomorrow
As sun comes up
Under the burning cry of Neruda
Don’t die love, don’t die

Tomorrow you won’t hear more than a sad song

Albania, Tirane, 14 December, 1988

translate english by DENISE

MIRËNJOHJE POETIKE

MIRENJOHJE POETIKE

Falenderoj Dritero e Sadije Agollin,Gezim dhe Vasilika Tafen, Fatmir Terziun, Piro Milkanin, Nase Janin, Iliriana Sulkuqin, Lindita Agollin, Dilaver Baxhakun, Musa Krajen, Agim Gjakoven, Faruk Myrtaj, Kujtim Dashin, Aida Dismondy-in, Eliane Alien, Aleko Likaj, Radije Hoxha- Prishtine, Skender Rusin, Fatime Kullin, Vitore e Skender Sallakun, Riza Lahin, Beatrice Balliçin,Demir Gjergjin, Jaho Margjeken, Sherif Balin, Pandeli Koçin, Izet Shehun, Namik Selmanin, Donika Muçin, Ilia Deden, Ferdinant Karunin, Petrit Palushin, Besim Fushen, Bujar Baxhakun, Milanov Kallupin, Çelik Petritin dhe te tjere qe ne forume publike apo mesazhe personale i kane bere jehone si dhe me kane uruar per librin tim te ri me lirika"Itaka Grua" botuar nga OMBRA GVG Tirane, nentor 2008!
Falenderoj Radio Televizionin Shqiptar Shqiptar qe ne nje emision mbi 20 minuta me dha mundesi qe ne bashkebisedim me Hygerta Sakon te shfaq mendimet e mia per poezine dhe letersine e emigracionit shqiptar neper bote, te njejten gje edhe ne Radio Tirana, gjithashtu ne TV Maqedonia ne gjuhen shqipe dhe Radio Shkupi te mundesuara nga krijuesja Valbona Zunçe.

Me mirenjohje
Kolec Traboini
Boston

K.Traboini ne shtepine e poetit Dritero Agolli me Nase Janin.

Pas bisedes nje kujtim me poetin e madh Dritero Agolli.


Me botuesin Gezim Tafa dhe zonjen e tij Vasilika.


Me Dilaver Baxhakun,Fatime Kullin,Lindita Agollin, Riza Lahin e Nase Janin.


Me kolegun e viteve ne Kinostudio, regjisorin e njohur Piro Milkani.


Poeti Moikom Zeqo tek stenda e "Drites" dhe "Pelegrin"-it, Panairi Librit


Me bashkshkodranet e mi te letrave Musa Kraja( qender) e Kujtim Dashi


Me poetin Sadik Bejko dhe gazetaret Fatime Kulli dhe Dhurata Hamzai.


Me koleget e filmit dokumentar Donika Muçi, Ilia Dede e Ferdinant Karuni.


Me shkrimtaret Namik Selmani, Çelik Petriti, Beatriçe Balliçi dhe Perikli Jorgoni
ne "Ditet e poezise" ne Prrenjas.

Fotot nga Dilaver Baxhaku

SHIU I PALMAVE

Shiu i palmave

- poemë e jetës -

Kirurgut, Professor Miguel A. Burch, Boston Medical Center

shiu i palmave prej zemrës së thyer të qiejve zbret
duke metamorfuar në lotë shtegtimin e popujve
drejt fluturimit të zogjve të përflakur të ëndrrave
drejt një shprese me zanafillë në shekujt biblike
kur nëpër mjegulla mesdhetare shtegtonte Moisiu
tek i ravizoheshin dëshira pannjerëzore në horizonte
për toka pjellore të premtuara prej Zotit…

e në këtë rendje përmes shirave të pjerrta, të buta
emri Miguel mbase s’ thotë asgjë, një gjeth palme
nëse nuk është Servantes në Spanjë, Astuarias në Guatemalë
e akoma më përtej në xhungla, nëse nuk është, Çè
emri Miguel në këto shira endacake palmash
e shumta mund të jetë
indentiteti i një kalimtari që zbret prej malesh
e që nën kupën e qiellit frymëmerr
si emigrant që mund skamjen nën strese largësish
ikur prej natyrës në qytete të betonta, të kaltra

a një qytetar i urtë që respekton varfërinë e ngrys jetën
në Meksikën, Kilin, Argjentinën a Bolivinë e vet.
emri Miguel nuk thotë asgjë
edhe një nga mijëra këngëtarët latinë po të jetë
nuk thotë ngase Zoti kaq shumë ka thënë
kur është shfaqur në muzikë tek Bethoveni…

* * *

e ndërsa merrem me lakimin e emrit Miguel
i shtoj mbiemrin Burch; por edhe kjo mbase është ende pak
e pakta që fillon tek më e thjeshta, njerëzorja,
do të thotë një bolivian dy vjeçar, i ardhur në Amerikë
me prindërit nga La Pazi,
do të thotë një student universiteti,
do të thotë një kirurgu i ri, Minguel A. Burch
në urgjencën e Boston Medical Center
ku u gjenda me trup të akullt në ditën e Krishtëlindjeve
kur njerëzimi gëzonte e mua m’i kish vënë kthetrat vdekja
për t’u ndodhur, as këndej e as andej lumejve të Amshimit.

emri Miguel në ato çaste makthesh jete do të thoshte:
shpresa e thjeshtë për t’u kthyer sërish në shtëpinë time
pranë gruas, Lilit krahëthyer që nuk m’u nda nga koka
në mes të fëmijve të mij ëngjej, Denisës e Donaldit
e sërisht pranë nënës të stërmoçme në Shkodër
vjehrrit, libohovitit Vasil Malita e vjehrrës lunxhiote Ago
që të dy, kërrusur prej moshës së thellë nuk donin të besonin
se njeriu ikërka krejt papritur si një re vetëtimë në mal të Çajupit.

emri Miguel në ato xhungla narkoze jete-vdekje,
do të thoshte për mua një dritë në tunelin e errët të ikjeve
ku një zë më ndillte, më thoshte:
“ka dritë, ende ka dritë, mbahu pas meje, mos ikë…”

* * *

në përçartje shihja karvane fëmijësh, ikanakë, biblikë,
mes tyre dy vjeçarin nga La Pazi, Miguel
me prindër emigrantë të ngjashëm në fatin tim,
të ikur njësoj, nga shiu i palmave të trishta, të pjerrta
e dheut të kuqërremtë prej gjaku
në dhè të huaj varur dy palë ëndrra…
në boçën e tij të ëndrrave hyjnore vogëlushi Miguel
mesa dukej kish dhe shpëtimin e trupit tim prej ikanaku…

Të dy përballë u gjëndëm
ai tek unë shihte vërsen e prindëve të vet
plandosur për vdekje në pavionin e urgjencës
unë tek ai shihja tim bir
me rini të përbashkët e fate njerëzore,
dy filiza sjellë prej skajeve të globit, Shqipëri, Bolivi
për të lulëzuar në tokën e Uitmanit e Linkolnit…
kirurgu Miguel bëri gjithçka që mund një kirurg të bëjë

e që mua tash më kujton magjik Frederikun tonë
çudibërsin Shirokë nga Shqipëria
përdori bisturi, sonda elektronike e rreze lazer
por mbi të gjitha talentin e tij, në dy operacione
të njëkohëshme - duke ma nxjerrë vdekjen prej trupit
si prej një zgavërr lisi të nxirrte një korb akull.

* * *

i pari zë njerëzor që dëgjova, në dalje
prej haluçacioneve e fantazmave të narkozës, ish Migueli:
“ Mirëserdhe! Të thashë se nuk të lë të ikësh.
Ti ke ende gjëra për të shkruar
siç unë kam shumë jetë nëpër duar ….”.

i tillë është Migueli, zë njerëzor që të rithërret në jetë
të shkruash, të punosh, t’u gëzohesh hapsirave, ende të duash
kirurgu që ka shpëtuar dhe shqiptarë të tjerë këtu në Boston
Ruzhdije Tomorin nga Kuçova për shëmbull
kirurgu Miguel A.Burch, bir emigratësh bolivianë
pa të cilin nga Krishtlindja e vitit 2006 e më pas
kurrë më nuk do të kisha shkruar

por, do të kisha heshtur trishtueshëm diku në ndonjë qivur
si zog i ngrirë bore nën krahët e pishave
shumë larg shiut të pjerrët e të butë të palmave
larg njerëzve, tej e përtej botës...

* * *

shiu i palmave prej zemrës së thyer të qiejve zbret
duke metamorfuar në lotë shtegtimin e popujve
drejt fluturimit të zogjve të përflakur të ëndrrave
drejt një shprese me zanafillë në shekujt biblike
kur nëpër mjegulla mesdhetare shtegtonte Moisiu
tek i ravizoheshin dëshira pannjerëzore në horizonte
për toka pjellore të premtuara prej Zotit…

Boston 4 janar 2007